Le comte Henri de Baillet-Latour, die in 1893 de toevoeging Latour aan zijn familienaam kreeg, werd geboren in Brussel en overleed in Elsene. Hij was een Belgische aristocraat en sportbestuurder. Afkomstig uit een lange aristocratische familie langs zowel vaders- als moederszijde, was hij de zoon van Ferdinand de Baillet, senator en gouverneur van de provincie Antwerpen, en van Caroline comtesse d'Oultremont de Duras. Hij werd opgevoed door jezuïeten en studeerde rechten aan de Université catholique de Louvain van 1895 tot 1897. In 1904 huwde hij Elisabeth de Clary und Aldringen, dochter van een Oostenrijks-Hongaarse ambassadeur in België. Baillet-Latour beoefende atletiek, polo en paardrijden. Daarnaast had hij contact met koning Leopold II van België en voerde hij voor hem diplomatieke missies in het buitenland uit. Vanaf 1925 tot aan zijn overlijden was hij de derde voorzitter van het Internationaal Olympisch Comité.
- Wie was Henri de Baillet-Latour en welke rol speelde hij binnen de Internationale Olympische Comite?
- Hoe zag de afkomst, opleiding en vroege loopbaan van Henri de Baillet-Latour eruit?
- Hoe droeg Henri de Baillet-Latour bij aan de Belgische sport en aan de Olympische Beweging?
- Hoe trad Henri de Baillet-Latour op rond de Olympische Spelen van 1936 en de politieke spanningen errond?
- Hoe verliep het overlijden en de begrafenis van Henri de Baillet-Latour?
- Welke eerbewijzen en steun kreeg Hommages et distinctions?
Naam, afkomst en functie
Henri de Baillet-Latour was een Belgische aristocraat en sportbestuurder. Hij werd geboren in Bruxelles en overleed in Ixelles. In 1893 voegde hij het achtervoegsel Latour toe aan zijn familienaam. Als graaf, Le comte Henri de Baillet-Latour, was hij de derde voorzitter van het International Olympic Committee, een functie die hij bekleedde vanaf 1925 tot aan zijn dood.
Afkomst, vorming en vroege loopbaan
Henri Charles Joseph Ghislain graaf de Baillet werd geboren in Brussel. Hij was de zoon van Ferdinand de Baillet, senator en gouverneur van de provincie Antwerpen, en van Caroline gravin d'Oultremont de Duras. Zowel langs vaders- als langs moederszijde stamde hij uit vele generaties aristocraten. In 1904 trouwde hij met Elisabeth de Clary und Aldringen, dochter van een Oostenrijks-Hongaarse ambassadeur in België.
Hij kreeg zijn opleiding bij de jezuïeten en studeerde van 1895 tot 1897 rechten aan de Katholieke Universiteit Leuven. Naast zijn studies en zijn afkomst speelde ook zijn persoonlijke belangstelling voor sport een rol: hij beoefende atletiek, polo en paardrijden. De familiegeschiedenis bleef ook later belangrijk, want zijn zoon, graaf Guy de Baillet-Latour, sneuvelde in dienst in Groot-Brittannië. Zijn neef Alfred de Baillet-Latour, die leefde van 1901 tot 1980, werd de laatste mannelijke vertegenwoordiger van de comtale lijn.
Henri de Baillet-Latour had contact met koning Leopold II van België en voerde in diens opdracht diplomatieke missies in het buitenland uit.
Rol in de Belgische en olympische sport
In 1903 kreeg Henri Charles Joseph Ghislain graaf de Baillet van koning Leopold II de opdracht om de sport in Belgie te leiden. In datzelfde jaar werd hij lid van het IOC. Hij droeg bij aan de oprichting van het Belgisch Olympisch Comite en hielp mee aan de organisatie van de Belgische deelname aan de Olympische Spelen van 1908 en 1912. Ook was hij een van de organisatoren van de Olympische Zomerspelen van 1920 in Antwerpen. Ondanks de korte voorbereidingstijd na de Eerste Wereldoorlog slaagde hij erin die Spelen succesvol te organiseren.
In 1925 werd hij, na het ontslag van baron Pierre de Coubertin, tot voorzitter van het IOC verkozen. In die functie waarborgde hij Coubertins idealen van politieke neutraliteit en amateurisme in de sport. Op verzoek van nationale comites breidde hij ook de vrouwelijke deelname aan atletiek en gymnastiek op de Olympische Spelen uit. Tegelijk wilde hij de Olympische eenheid bewaren door politiek en sport strikt van elkaar te scheiden, in een periode waarin de spanningen door communisme en fascisme toenamen.
De Olympische Spelen van 1936
In 1933 en 1934 oefende Henri de Baillet-Latour, in naam van het Internationaal Olympisch Comité, druk uit over de deelname van Joodse atleten aan de Olympische Spelen. In dezelfde periode drong hij bij Adolf Hitler aan op de politieke neutraliteit van de Spelen. Voor de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn kreeg hij goedkeuring voor de deelname van Joodse en gekleurde atleten, en hij moedigde ook de deelname van alle landen aan om een boycot te vermijden. Tijdens de Winterspelen in Garmisch-Partenkirchen en de Zomerspelen in Berlijn probeerde hij het Olympisch ideaal te bewaren. Tegelijk verscheen hij in talrijke foto’s naast nazi-leiders. Zijn houding en uitspraken toonden een voorkeur voor orde, eer en anticommunisme, evenals afkeer van Joden. Eind 1939 schrapte hij de Olympische Zomerspelen van 1940 in Helsinki, nadat de Tweede Wereldoorlog was begonnen.
Overlijden en begrafenis
Henri de Baillet-Latour stierf in Elsene en woonde de heropleving van het olympisch vuur niet bij. Zijn begrafenis in Duitsland werd door de nazi-autoriteiten voorgesteld als een plechtigheid waarbij de kist met de olympische vlag was bedekt. Hitler, Joachim von Ribbentrop, Karl Ritter von Halt en Alexander von Falkenhausen legden er elk een bloemenkrans neer. Nadien begroef zijn familie het lichaam discreet in het kleine dorp Latour.
Hommages en onderscheidingen
Hommages et distinctions kreeg in 1921 een eerbetoon toegekend door koning Albert I. Later, in 2008, kreeg het ook steun van de Baillet-Latour Olympic chair, die werd gefinancierd door het Inbev-Baillet-Latour fonds. Dat fonds werd in 1974 opgericht door Alfred de Baillet-Latour. Het fonds levert financiële bijdragen aan uiteenlopende culturele initiatieven, restauratie van erfgoed en medisch onderzoek.