Henri La Fontaine

Portret van Henri La Fontaine, Belgische politicus
Portret van Henri La Fontaine, Belgische politicus

Henri La Fontaine werd op 22 april 1854 in Brussel geboren en stierf er op 14 mei 1943. Hij behaalde een doctoraat in de rechten aan de Vrije Universiteit Brussel en verwierf een reputatie als autoriteit in het internationaal recht. La Fontaine was een van de eerste socialistische senatoren van België en trad ook op als actief verdediger van vrouwenrechten en het vrouwenkiesrecht. In 1913 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede voor zijn werk bij het Permanent Internationaal Vredesbureau en zijn bijdragen aan de pacifistische beweging. Samen met bibliograaf Paul Otlet richtte hij in 1895 het Internationaal Instituut voor Bibliografie op en hij droeg bij aan de ontwikkeling van de Universele Decimale Classificatie (UDC). Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd hij verbannen naar de Verenigde Staten. In 1916 publiceerde hij The Great Solution: Magnissima Charta, waarin hij pleitte voor de oprichting van een Volkenbond en internationale samenwerking. In 1919 was hij Belgisch afgevaardigde op de Vredesconferentie van Parijs en op de eerste Vergadering van de Volkenbond.

Politieke en internationale inzet

Henri La Fontaine werd geboren in Brussel op 22 april 1854 en overleed er op 14 mei 1943. Hij was een Belgische politicus, jurist, socialist en pacifist. Aan de Vrije Universiteit Brussel behaalde hij een doctoraat in de rechten en hij bouwde een reputatie op als autoriteit in het internationaal recht. Binnen de Belgische politiek was hij een van de eerste socialistische senatoren van het land. Daarnaast zette hij zich actief in voor de rechten van vrouwen en voor het vrouwenkiesrecht. In 1913 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede, onder meer voor zijn werk bij het Permanent Internationaal Vredesbureau en voor zijn bijdrage aan de pacifistische beweging.

Bibliografie, ballingschap en internationaal engagement

In 1895 richtte Henri La Fontaine samen met bibliograaf Paul Otlet het International Institute of Bibliography op. Hij droeg ook bij aan de ontwikkeling van de Universal Decimal Classification (UDC). Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd hij verbannen naar de Verenigde Staten. Daar publiceerde hij in 1916 The Great Solution: Magnissima Charta, waarin hij pleitte voor de oprichting van een Volkerenbond en voor internationale samenwerking. In 1919 trad hij op als Belgisch afgevaardigde naar de Vredesconferentie van Parijs en naar de eerste Assemblee van de Volkerenbond.

Juridische loopbaan en bibliografisch werk

Henri La Fontaine werd geboren in Brussel op 22 april 1854. Hij was de zoon van Alfred Sebastiaan La Fontaine, stichter van de Association pour l'Enseignement Profissionnel pour Femmes, en van Marie Louise Philips La Fontaine. Zijn ouders behoorden tot vooraanstaande progressieve intellectuelen uit Belgische families van de hoge burgerij. Hij was ook de broer van de feministe Léonie La Fontaine.

In 1877 begon La Fontaine zijn juridische loopbaan bij het Hof van Beroep. Hij liep stage bij Jules Bara, Auguste Orts en Louis Leclercq. Later werd hij secretaris van Edmond Picard en werkte hij mee aan de Pandectes Belges. Tijdens die periode ontmoette hij Paul Otlet, met wie hij een gemeenschappelijke passie voor bibliografie ontdekte. Die belangstelling leidde tot zijn publicatie Essai de bibliographie de la paix in 1891.

La Fontaine leverde ook een bijdrage aan de ontwikkeling van het systeem van de Universele Decimale Classificatie. In 1937 woonde hij samen met Paul Otlet het World Congress of Universal Documentation bij.

Internationale samenwerking en vredesidealen

Henri La Fontaine werd in 1877 toegelaten tot de Orde van Advocaten en verwierf daarna een reputatie als autoriteit in het internationaal recht. Hij was lid van de Interparlementaire Unie, die werd beschouwd als het embryo van een internationaal parlement, en nam actief deel aan alle conferenties van die organisatie. Sinds de oprichting in 1885 sympathiseerde hij met de organisatie, en in 1894 werd hij er officieel lid van. La Fontaine verdedigde het idee van een Volkenbond en van internationale samenwerking. Hij steunde een vreedzaam internationalisme dat invloed had op de totstandkoming van de Volkenbond. Ook meende hij dat de wereld, zodra de vrede hersteld was, een internationaal gerechtshof zou oprichten. Daarbij stelde hij mogelijke leden voor, onder wie Joseph Hodges Choate, Elihu Root, Charles William Eliot en Andrew Dickson White. Daarnaast promootte hij het idee om de pacifistische organisaties van de wereld te verenigen. In 1919 was hij Belgisch afgevaardigde op de Vredesconferentie van Parijs, en in 1920-1921 was hij afgevaardigde op de eerste Vergadering van de Volkenbond. In 1921 hielp hij ook mee aan de organisatie van het Pan-Afrikaans Congres.

Bergsport, vrijmetselarij en persoonlijk leven

Henri La Fontaine besteedde een groot deel van zijn vrije tijd aan bergbeklimmen, in Europa en op andere continenten. Op 18 februari 1883 behoorde hij tot de ongeveer honderd stichtende leden van de Belgische Alpenclub. In datzelfde jaar beklom hij in Zermatt, Valais, de Breithorn en de Alphubel, twee vierduizenders. Zijn passie voor de bergsport bracht hem ook dicht bij koning Albert I. In de jaren 1920 werd hij voorzitter van de Belgische Alpenclub.

Naast de bergsport speelde ook de vrijmetselarij een rol in zijn leven. Hij werd ingewijd in de Brusselse loge Les Amis Philanthropes van het Grootoosten van België en was er Venerable Meester. Bovendien was hij een van de stichters van de eerste gemengde loge van Droit Humain in België.

Op 27 juli 1903 huwde hij met Mathilde Lhoest uit Luik. Henri La Fontaine overleed in Brussel op 14 mei 1943 en werd begraven op de begraafplaats van Evere in Brussel.

Juristische werken en internationale publicaties

Obras schreef meerdere juridische handboeken, waarmee hij zijn expertise op juridisch vlak verder uitwerkte. Daarnaast publiceerde hij een documentaire geschiedenis van internationale arbitrage, wat aansluit bij zijn belangstelling voor internationale rechtskwesties. Ook richtte hij het tijdschrift La Vie Internationale op, waarmee hij een platform schiep voor internationale thema's en uitwisseling. Deze publicaties en dit initiatief tonen aan dat Obras zich niet alleen bezighield met juridische theorie, maar ook met de verspreiding van ideeën rond internationale samenwerking.

Erkenning en herdenking

Henri La Fontaine kreeg in 1913 de Nobelprijs voor de Vrede voor zijn werk bij het Permanent International Peace Bureau in Genève. Zijn naam leeft ook voort in de openbare ruimte. In Brussel werd een avenue naar hem genoemd als avenue Henri LaFontaine. In de provincie Henegouwen kreeg in 2019 ook een straat de naam rue Henri Lafontaine.

Scroll naar boven