Jozef De Kesel werd geboren in Gent op 17 juni 1947. Hij volgde het secundair onderwijs aan het Collège Saint-Vincent in Eeklo en trad in september 1965 in bij het seminarie. Van 1968 tot 1972 studeerde hij filosofie en letteren aan de Katholieke Universiteit Leuven. Op 26 augustus 1972 werd hij tot priester gewijd in de parochiekerk van Adegem voor het bisdom Gent, door hulpbisschop Leo-Karel Jozef De Kesel. Zijn eerste opdracht was als leraar katholieke godsdienst aan het college van Eeklo, met verantwoordelijkheid voor de pastorale theologie in de scholen. Later behaalde hij een diploma theologie aan de Pauselijke Gregoriaanse Universiteit in Rome. Hij gaf dogmatische en fundamentele theologie aan het seminarie van Gent en aan de Universiteit Leuven, en werd ook voorzitter van het Hoger Instituut voor Godsdienstwetenschappen van Gent. Op 20 maart 2002 benoemde paus Johannes Paulus II hem tot hulpbisschop van Mechelen-Brussel en titulair bisschop van Bulna. Paus Benedictus XVI benoemde hem in 2010 tot bisschop van Brugge, en op 6 november 2015 tot metropoliet-aartsbisschop van Mechelen-Brussel en militair ordinarius voor België.
- Hoe verliep de opleiding en vroege kerkelijke loopbaan van Jozef De Kesel?
- Hoe verliep de kerkelijke loopbaan van Jozef De Kesel vanaf zijn benoeming tot hulpbisschop?
- Hoe verliep de loopbaan van Jozef De Kesel als aartsbisschop en kardinaal?
- Hoe nam Jozef De Kesel standpunten in over celibaat, ziekenhuisethiek en de zegen van homohuwelijken?
Opleiding en vroege loopbaan
Jozef De Kesel werd op 17 juni 1947 geboren in Gent, de bisschopsstad in Vlaanderen. Hij volgde het secundair onderwijs aan het Sint-Vincentiuscollege in Eeklo en trad in september 1965 in het seminarie binnen. Van 1968 tot 1972 studeerde hij wijsbegeerte en letteren aan de Katholieke Universiteit Leuven. Op 26 augustus 1972 werd hij in de parochiekerk van Adegem tot priester gewijd voor het bisdom Gent door hulpbisschop Leo-Karel Jozef De Kesel. Zijn eerste opdracht was godsdienstleraar in het college van Eeklo, met daarnaast verantwoordelijkheid voor de pastorale theologie in de scholen. Daarna behaalde hij een diploma theologie aan de Pauselijke Gregoriaanse Universiteit in Rome met een thesis getiteld «Le refus décidé de l'objectivation. Une interprétation du Jésus historique dans la théologie chez Rudolf Bultmann».
Bisschopsambt en kerkelijke benoemingen
Op 20 maart 2002 benoemde paus Johannes Paulus II Jozef De Kesel tot hulpbisschop van Mechelen-Brussel en titulair bisschop van Bulna. Hij ontving de bisschopswijding op 26 mei 2002 in de co-kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele in Brussel, opgedragen door kardinaal Godfried Danneels. Van 2002 tot 2010 was hij vicaris voor het vicariaat Brussel. Vanaf 2010 vervulde hij die taak voor Vlaams-Brabant en de Mechelse streek. Op 25 juni 2010 benoemde paus Benedictus XVI hem tot bisschop van Brugge, als opvolger van Roger Vangheluwe. Op 10 juli 2010 nam hij bezit van het bisdom Brugge. In juni 2014 gaf hij commentaar op een onderzoek naar een diaken uit Wevelgem die van euthanasie werd beschuldigd. Op 6 november 2015 benoemde paus Franciscus hem tot metropolitaan aartsbisschop van Mechelen-Brussel en militair ordinarius voor België, als opvolger van André-Jozef Léonard.
Aartsbisschop en kardinaal
Jozef De Kesel nam op 12 december 2015 bezit van het aartsbisdom. In zijn eerste homilie als aartsbisschop riep hij op tot een meer open Kerk. Op 26 februari 2016 werd hij verkozen tot voorzitter van de Belgische Bisschoppenconferentie. Op 9 oktober 2016 kondigde paus Franciscus zijn creatie tot kardinaal aan; hij werd kardinaal gecreëerd tijdens het consistorie van 19 november 2016. Op 25 maart 2017 ontving hij de titel van de HH. Jan en Paulus en nam hij daarvan bezit. Later werd hij op 23 december 2017 lid van het Dicasterie voor de Leken, het Gezin en het Leven, en op 11 november 2019 lid van de Pauselijke Raad voor Cultuur. In april 2020 legde hij om gezondheidsredenen tijdelijk zijn leiding van het aartsbisdom en het voorzitterschap van de Bisschoppenconferentie neer. Paus Franciscus aanvaardde op 22 juni 2023 zijn ontslag als aartsbisschop van Mechelen-Brussel; Luc Terlinden volgde hem op. In mei 2025 nam hij als kieskardinaal deel aan het conclaaf dat paus Leo XIV verkoos.
Standpunten over celibaat, ethiek en zegeningen
Jozef De Kesel wordt beschouwd als een van de meest vooruitstrevende kardinalen van de katholieke Kerk. In september 2010 stelde hij de vraag naar het behoud van de verplichting tot het celibaat. Daarbij zei hij dat mensen voor wie celibaat in nederigheid onmogelijk is, de mogelijkheid zouden moeten hebben om priester te worden. Deze visie op het celibaat werd gesteund door de bisschoppen van Hasselt, Patrick Hoogmartens, en van Antwerpen, Johan Bonny.
Eind december 2015 sprak De Kesel, kort nadat hij aartsbisschop van Mechelen-Brussel was geworden, zijn steun uit voor de institutionele dimensie van de gewetensclausule voor ziekenhuizen bij ethische kwesties. In 2022 publiceerde hij samen met andere Vlaamse bisschoppen een document over de zegening van homoseksuele verbintenissen. Daarin werd beklemtoond dat zo’n zegening geen andere vorm van huwelijk is, aangezien het huwelijk gereserveerd blijft voor een verbintenis tussen een man en een vrouw. Dit standpunt gaat uitdrukkelijk in tegen het Responsum uit 2021 van de Congregatie voor de Geloofsleer, dat door de paus werd goedgekeurd. In 2023 publiceerde De Kesel ook *Christenen in een wereld die het niet is +. Het geloof in de moderne samenleving* (LEV), waarin hij reflecteert over de achteruitgang van het christendom in het Westen als een kans voor een meer authentieke, dialogerende en missionaire christelijke aanwezigheid.