David Ruelle studeerde natuurkunde aan de Vrije Universiteit Brussel en promoveerde in 1959 onder Res Jost. Daarna werkte hij van 1960 tot 1962 aan de Zwitserse Federale Technische Hogeschool in Zürich en van 1962 tot 1964 aan het Instituut voor Geavanceerde Studie in Princeton, New Jersey. In 1964 werd hij hoogleraar aan het Instituut voor Hogere Wetenschappelijke Studies in Bures-sur-Yvette, Frankrijk. Sinds 2000 is hij er emeritus hoogleraar en daarnaast gastprofessor aan de Rutgers Universiteit. Ruelle leverde belangrijke bijdragen aan de mathematische fysica, onder meer aan de stralingstheorie in de kwantumveldentheorie, die bekendstaat als de Haag-Ruelle-stralingstheorie, en aan de rigoureuze evenwichtsstatische mechanica. Hij werkte ook aan de convergentie van Mayer-reeksen en de Asano-Ruelle-lemma. Samen met Floris Takens introduceerde hij de term ‘vreemde aantrekker’ en ontwikkelde hij een beschrijving van hydrodynamische turbulentie op basis van vreemde aantrekkers met hyperbolische chaotische dynamica. In 1985 werd hij lid van de Franse Academie van Wetenschappen, in 1988 was hij uitgenodigd als Josiah Willard Gibbs Lecturer in Atlanta door de American Mathematical Society, en in 1992 werd hij internationaal erelid van de Amerikaanse Academie voor Kunsten en Wetenschappen.
- Waarin hield David Ruelle zich bezig op het vlak van statistische fysica en dynamische systemen?
- Hoe ontwikkelde David Ruelle zijn academische loopbaan en welke bijdragen leverde hij aan de mathematische fysica?
- Welke onderscheidingen en academische lidmaatschappen kreeg David Ruelle?
- Welke prijzen en onderscheidingen ontving David Ruelle?
Statistische fysica, dynamische systemen en turbulentie
David Ruelle werkte op het gebied van de statistische fysica en de dynamische systemen. Samen met Floris Takens bedacht hij de term ‘vreemde aantrekker’. Daarnaast ontwikkelden Ruelle en Takens een nieuwe theorie over turbulentie.
Academische loopbaan en onderzoek
David Ruelle studeerde natuurkunde aan de Université libre de Bruxelles en behaalde in 1959 zijn doctoraat onder begeleiding van Res Jost. Van 1960 tot 1962 werkte hij aan de Federale Hogeschool van Zürich, waarna hij van 1962 tot 1964 verbonden was aan het Institute for Advanced Study in Princeton, in de staat New Jersey. In 1964 werd hij hoogleraar aan het Instituut voor Hogere Wetenschappen in Bures-sur-Yvette, in Frankrijk. Sinds 2000 is hij daar emeritus hoogleraar en tegelijk gastprofessor aan de Rutgers-universiteit.
Binnen de mathematische fysica leverde Ruelle bijdragen aan uiteenlopende domeinen. In de kwantumveldentheorie formuleerde hij, op basis van de axioma’s van Wightman, een rigoureuze beschrijving van verstrooiingsprocessen; deze aanpak werd bekend als de verstrooiingstheorie van Haag-Ruelle. In de statistische mechanica werkte hij mee aan een strikte behandeling van het thermodynamisch limiet en aan de equivalentie van het canonieke ensemble. Hij bewees de convergentie van Mayer-reeksen en ontwikkelde het lemma van Asano-Ruelle voor het bestuderen van nulpunten van bepaalde polynomen in de statistische mechanica. Zijn onderzoek naar oneindige systemen leidde tot een lokale definitie van Gibbs-toestanden en een globale definitie van evenwichtstoestanden. Samen met Roland L. Dobrushin en Oscar E. Lanford toonde hij aan dat translatie-invariante Gibbs-toestanden evenwichtstoestanden zijn. Met Floris Takens stelde hij bovendien een beschrijving van hydrodynamische turbulentie voor met vreemde attractoren en hyperbolische chaotische dynamica.
Onderscheidingen en lidmaatschappen
David Ruelle werd in 1985 lid van de Franse Academie van Wetenschappen. In 1988 werd hij door de Amerikaanse Wiskundige Vereniging uitgenodigd als Josiah Willard Gibbs-voordrachtgever in Atlanta. Daarna volgden nog verschillende internationale erkenningen: in 1992 werd hij internationaal erelid van de Amerikaanse Academie voor Kunsten en Wetenschappen, in 1993 gewoon lid van de Academia Europæa en in 2002 buitenlands lid van de Nationale Academie van Wetenschappen van de Verenigde Staten van Amerika. In 2003 werd hij buitenlands lid van de Nationale Accademia dei Lincei. In 2012 werd hij lid van de Amerikaanse Wiskundige Vereniging.
Prijzen en onderscheidingen
David Ruelle ontving in de loop van zijn carrière talrijke prijzen en onderscheidingen voor zijn werk in de theoretische natuurkunde en de statistische mechanica. In 1985 kreeg hij de Danny Heineman-prijs voor mathematische fysica. Een jaar later werd hij onderscheiden met de Boltzmann-medaille voor zijn bijdragen aan de statistische mechanica. In 1993 won hij de Holweck-prijs, en in 2004 ontving hij de Matteucci-medaille. Vervolgens kreeg hij in 2006 de Henri Poincaré-prijs. In 2009 werd hij bekroond met de Peano-prijs voor het boek La mente matematica, uitgegeven door Edizioni Dedalo. In 2014 werd hem de Max Planck-medaille toegekend voor uitzonderlijke resultaten in de theoretische fysica. Ten slotte ontving hij in 2022 de Dirac-medaille van het Abdus Salam Internationaal Centrum voor Theoretische Fysica.