Sidi Larbi Cherkaoui

Sidi Larbi Cherkaoui na afloop van Apocrifu in Tivoli, 2009
Sidi Larbi Cherkaoui na afloop van Apocrifu in Tivoli, 2009

Sidi Larbi Cherkaoui is een Belgisch-Duitse danser en choreograaf van hedendaagse dans, geboren in Antwerpen. Hij behoort tot de nieuwe, opkomende generatie Vlaamse choreografen die gevormd werd in de omgeving van Alain Platel, Ballets C de la B en Anne Teresa De Keersmaeker. Zijn werk wordt gekenmerkt door een sterk fysieke dansstijl met veel aandacht voor lenigheid en de beweeglijkheid van de ledematen. Zijn vroege ervaringen met hiphop en moderne jazz blijven in die stijl zichtbaar. Cherkaoui werkte geregeld samen met choreografen zoals Akram Khan en Damien Jalet. In 2007 werd hij artist in residence bij Toneelhuis in Antwerpen en richtte hij er het gezelschap Eastman op. Van 2015 tot 2022 leidde hij het Koninklijk Ballet van Vlaanderen. Later nam hij ook de leiding op van het ballet van het Grand Théâtre de Genève. Hij is daarnaast lid van Les Ballets C de la B, waar hij als danser en choreograaf actief is.

Carrière en samenwerkingen

Sidi Larbi Cherkaoui behoort tot een nieuwe, opkomende generatie Vlaamse choreografen die werden gevormd rond Alain Platel, Ballets C de la B en Anne Teresa De Keersmaeker. Zijn dansstijl is relatief fysiek en legt de nadruk op de soepelheid van de ledematen. Hij werkt regelmatig samen met choreografen zoals Akram Khan en Damien Jalet. Sinds 2007 is hij artist in residence bij Toneelhuis in Antwerpen, waar hij in datzelfde jaar ook het gezelschap Eastman oprichtte. Tussen 2015 en 2022 leidde hij het Koninklijk Ballet van Vlaanderen en later nam hij de leiding van het ballet van het Groot Theater van Genève op zich.

Opleiding en vroege loopbaan

Sidi Larbi Cherkaoui heeft een Marokkaanse afkomst via zijn vader, die tijdens de immigratiegolf van de jaren zestig uit Tanger naar België kwam, en een Vlaamse afkomst via zijn moeder. Als kind volgde hij koranonderwijs en oefende hij tekenen door schilderijen van Vlaamse meesters na te bootsen. Zijn interesse in dans groeide onder invloed van video’s van Kate Bush. Hij begon pas op zestienjarige leeftijd met dansen, terwijl de meeste dansers dan al meerdere jaren ervaring hebben.

In 1995 won Cherkaoui in Gent de eerste prijs voor beste Belgische solo-dans in een wedstrijd die werd gelanceerd door Alain Platel. Daarvoor was hij begonnen als danser en zanger in amusementsprogramma’s op de Belgische televisie. Van 1996 tot 1999 volgde hij een professionele opleiding in hedendaagse dans aan P.A.R.T.S., opgericht door Anne Teresa De Keersmaeker. Tijdens die opleiding werkte hij ook samen met hiphop- en moderne jazzgezelschappen in België.

Zijn dansstijl bleef sterk beïnvloed door die vroege ervaringen met hiphop en jazz, en staat bekend om een uitzonderlijke lenigheid en contorsievaardigheid. Cherkaoui behoort tot een jonge generatie Nederlandstalige en Franstalige kunstenaars die een nieuwe stroom vertegenwoordigen binnen de Belgische en Europese choreografische kunst. Hij is lid van Les Ballets C de la B in Gent en treedt daar op als danser en choreograaf.

Doorbraak en artistieke signatuur

Sidi Larbi Cherkaoui maakte zijn eerste choreografische werk met «Anonymous Society», een stuk dat aanleunde bij een muzikale komedie en waarin de liederen van Jacques Brel werden opgevoerd. Voor dit werk ontving hij drie internationale prijzen en kreeg hij programmatie bij Europese instellingen. Bij het grote publiek werd hij vooral bekend met «Rien de rien» in 2000, een werk dat de aanwezigheid van de hedendaagse dans versterkte. Zijn oeuvre legt sterk de nadruk op multiculturaliteit en verschil, en wordt internationaal gewaardeerd, vooral door Europese critici. Hij werkte daarbij samen met grote gezelschappen en theaters, onder meer met het Groot Théâtre van Genève en het Ballet van Monte-Carlo. Zijn choreografische repertoire is persoonlijk, theatraal en eclectisch, met een geregeld gebruik van gregoriaans gezang. Ook humor speelt een vaste rol in dialogen, gebaren en muziek. Cherkaoui onderzoekt in zijn creaties identiteiten die cultureel, religieus, etnisch of seksueel kunnen zijn. Hij werkte voor sommige choreografieën, waaronder «Ook», samen met dansers en acteurs met een mentale of psychologische beperking van Theater Stap, en nam ook acteur Marc Wagemans, met het syndroom van Down, op in de troupe. Met Damien Jalet, die hij ontmoette tijdens «Rien de rien», bleef hij samenwerken. In 2005 creëerde en danste hij ook het belangrijke duo «Zero Degree» met Akram Khan. Vanaf 2006 werd hij onafhankelijk van Ballets C de la B en vestigde hij zich in residentie bij het Toneelhuis in Antwerpen.

Installaties en nieuwe producties

In 2007 werkte Sidi Larbi Cherkaoui samen met plastisch kunstenaar Gilles Delmas aan de installatie La Zon-Mai voor de Nationale Stadsgeschiedenis van de Immigratie. Die installatie bestond uit een tent met een doorlopende mozaïek van choreografische voorstellingen van eenentwintig dansers, gefilmd in hun eigen huis. In hetzelfde jaar werkte hij in Zuid-China samen met Shaolinmonniken aan de creatie van Sutra, met beeldhouwer Antony Gormley. In 2008 verwerkte hij thema’s als immigratie, vertrek, dagelijkse gebaren en thuis in het spektakel Origine. In januari 2010 richtte hij een nieuwe compagnie op, Eastman, in residentie bij Toneelhuis in Antwerpen. Dat jaar bracht hij ook Babel (Words) uit, een humoristisch spektakel in samenwerking met Damien Jalet. Dit werk maakte deel uit van een informele drieluikreeks die in 2003 begon met Foi en in 2007 werd voortgezet met Myth.

Internationale opdrachten en artistieke leiding

In 2011 werd Sidi Larbi Cherkaoui door de Britse regisseur Joe Wright gevraagd om de dansscènes te choreograferen voor de film ‘Anna Karenina’. Twee jaar later kreeg hij van het Ballet van de Parijse Opera de opdracht om Maurice Ravels ‘Boléro’ te herinterpreteren. In die periode nam hij ook de artistieke leiding op zich van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen in Antwerpen, terwijl hij tegelijk de leiding van gezelschap Eastman behield.

In 2016 presenteerde hij samen met Damien Jalet de reprise van ‘Babel 7.16’ tijdens het Festival van Avignon, in de Cour d’Honneur. In 2018 ontving hij in Sint-Petersburg de Prix Europe Réalités Théâtrales. Een jaar later creëerde hij ‘Medusa’ voor het Koninklijk Ballet van Londen, geïnspireerd op de Medusa-mythe uit de Griekse mythologie; Natalia Ossipova vertolkte daarbij de hoofdrol. Vanaf 2022 werd hij aangesteld als hoofd van het ballet van het Grand Théâtre in Genève, als opvolger van Philippe Cohen.

Scroll naar boven