Clark Olofsson

Clark Olofsson, Zweedse crimineel en schrijver
Clark Olofsson, Zweedse crimineel en schrijver

Clark Olofsson werd geboren op 1 februari 1947 in Trollhättan, Zweden, als zoon van een kassier en een arbeider. Hij had twee jongere zussen. Toen zijn vader het gezin verliet, was Clark Olofsson 11 jaar oud. Daarna werd zijn moeder opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis en kwamen hij en zijn zussen in pleegzorg terecht. Volgens de beschikbare feiten kreeg hij daar te maken met mishandeling, verbale vernedering en afranselingen. Op 14-jarige leeftijd liep hij weg uit het pleeggezin. Hij vervalste vervolgens de handtekening van zijn moeder om zich in te schrijven aan een marineschool en diende op het schip Ballad op commerciële routes tussen Japan en Zuid-Amerika. Op 15-jarige leeftijd keerde hij terug naar Zweden. Later kreeg hij veroordelingen voor poging tot moord, geweld, diefstal en drugshandel. Zijn criminele leven werd gekenmerkt door herhaalde ontsnappingen uit gevangenissen en tuchthuizen. Hij was betrokken bij de bankoverval op het Norrmalmstorgplein in Stockholm, waarna de term Stockholm syndroom werd bedacht. Zijn leven wordt afgebeeld in de Netflix-serie Clark.

Criminele loopbaan en bekendheid

Clark Olofsson werd veroordeeld voor poging tot moord, mishandeling, roof en drugshandel. Hij bracht meer dan de helft van zijn leven door in de gevangenis en stond bekend om herhaalde ontsnappingen uit gevangenissen en andere instellingen. Zijn naam werd extra berucht door zijn betrokkenheid bij een bankoverval op het Norrmalmstorg-plein in Stockholm. Na die overval werd de term Stockholm syndroom bedacht. Olofsson wordt ook beschouwd als de eerste Zweedse gangster die uitgroeide tot een echte beroemdheid. Zijn leven werd later verbeeld in de Netflix-serie Clark.

Jeugd en vroege omzwervingen

Clark Olofsson werd op 1 februari 1947 geboren in Trollhattan, Zweden. Hij was de zoon van een kassier en een arbeider en had twee jongere zussen. Toen hij elf jaar was, verliet zijn vader het gezin. Na die gebeurtenis werd zijn moeder opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Clark en zijn zussen werden daarop ondergebracht in een pleeggezin, waar hij te maken kreeg met mishandeling, verbale vernedering en slagen.

Op zijn veertiende liep Clark weg uit het pleeggezin. Daarna vervalste hij de handtekening van zijn moeder om zich in te schrijven aan een zeevaartschool. Hij diende vervolgens op het schip Ballad, dat commerciële routes voer tussen Japan en Zuid-Amerika. Toen hij vijftien jaar was, keerde hij terug naar Zweden.

Na haar ontslag uit het psychiatrisch ziekenhuis kreeg zijn moeder het hoederecht over haar kinderen terug. Het gezin verhuisde eerst naar Slätta Damm in Göterborg en later naar Köldgatan in Biskopsgården.

Escapes en veroordelingen in de jaren zestig en zeventig

Na misdrijven in zijn jeugd werd Clark Olofsson gearresteerd en in een rehabilitatiecentrum voor probleemjongeren geplaatst. In 1965 ontsnapte hij daar samen met drie andere jongens. Niet lang daarna dook hij opnieuw op in de aandacht toen hij samen met drie anderen illegaal het landgoed van de Zweedse eerste minister Tage Erlander binnenging en uit de serre groenten en fruit stal. Hij werd betrapt door de tuinman, maar wist te ontkomen. Drie maanden later werd hij opnieuw gearresteerd, dit keer voor het aanvallen van vier politieagenten in Eskilstuna. Op 4 februari 1966 kreeg hij een gevangenisstraf van drie jaar, zijn derde veroordeling en tegelijk zijn eerste als volwassene. Na die veroordeling belandde hij in een gewone gevangenis en niet langer in een jeugdinstelling. In 1966 ontsnapte hij uit de gevangenis van Tidaholm.

Op 26 juni 1966 pleegde hij samen met Gunnar Norgren een diefstal in een fietswinkel in Skjutsaregatan in Nykoping, waarna zijn naam in de nationale kranten verscheen. Later ontsnapte hij aan een politie-inval in een appartement in Utakersgatan nog voor de politie binnenviel. Twee weken lang wist hij aan de wet te ontsnappen, tot hij op 25 augustus 1966 werd gearresteerd in Grimmaredsskogen. Tijdens die aanhoudingspoging schoot hij twee keer en raakte Ulf Hogenberg in de schouder. Oorspronkelijk werd hij veroordeeld tot 10 jaar gevangenis, later verminderd tot 8 jaar.

Op 4 februari 1969 ontsnapte Olofsson uit de gevangenis van Kumla en vluchtte hij naar de Canarische Eilanden. Na zijn aankomst in Frankfurt am Main leefde hij samen met een meisje. De Duitse politie arresteerde hem daarna wegens het binnenkomen van West-Duitsland met een vals paspoort. Vervolgens werd hij naar Zweden teruggebracht en daar gearresteerd door twee Zweedse agenten. Daarna ging hij terug naar de gevangenis van Kumla.

Ook uit de gevangenis van Lingata wist hij te ontsnappen, twee maanden voor zijn geplande vrijlating. Op 3 februari 1973 werd hij gearresteerd in de eetzaal van Kurhotel in Ulricehamn, na een melding van een vrouwelijke schoonmaakster. Hotelpersoneel trof hem aan met een pistool in de kamer die hij daar bewoonde. In mei 1973 kreeg hij een gevangenisstraf van zes jaar en werd hij overgebracht naar de gevangenis van Kalmar. In 1973 zat hij ook vast in de gevangenis van Norrkoping.

Reis over de Middellandse Zee

Na de bankoverval van 1975 trok Clark Olofsson naar Marseille in Frankrijk. Daar kocht hij samen met een metgezel een boot voor 50.000 francs. In 1975 voeren zij drie maanden lang over de Middellandse Zee. In augustus 1975 passeerde Olofsson de Straat van Gibraltar. Tijdens de reis kreeg hij navigatiehulp van Inger en Mikael von Hejine uit Djursholm. Uiteindelijk bereikte hij met de boot Ierland en keerde van daaruit terug naar Denemarken.

Arrestaties, ontsnappingen en nieuwe veroordelingen

Clark Olofsson werd in Denemarken herkend door de politie, maar wist te ontsnappen. In januari 1976 gebeurde dat opnieuw in de buurt van Brussel. Ondertussen had hij op een trein in Duitsland de negentienjarige Marijke Demuynck leren kennen. Op 24 maart 1976 pleegde hij vervolgens een overval op Handelsbanken in Gotenburg, waarbij hij ongeveer 930.000 Zweedse kronen buitmaakte en twee personen gijzelde. Negen uur later werd hij gearresteerd in Hotel Gyllene Kärven in Herrljunga. Na zijn arrestatie werd ongeveer 230.000 Zweedse kronen uit de overval teruggevonden.

In juli 1976 ontsnapte Olofsson uit de gevangenis van Norrköping door met een Scania-vrachtwagen door drie poorten te rijden. Daarna werd hij opnieuw gearresteerd in Halmstad. Op 12 augustus 1976 trouwde hij met de Belgische Marijke Demuynck in de gevangenis van Kumla. Terwijl hij nog vastzat, studeerde hij journalistiek en behaalde hij een diploma. Na verschillende straffen en korte gevangenisstraffen kwam hij in 1983 vrij. Daarna verhuisde hij met zijn vrouw naar België.

Later werd hij beschuldigd van samenwerking met de Televerket Gang bij het binnensmokkelen van amfetaminen naar Zweden. Hij werd gearresteerd en kreeg nog eens tien jaar gevangenisstraf voor drugshandel. Op 10 oktober 1991 kwam hij vrij en veranderde zijn naam in Daniel Demuynck. Vervolgens verhuisde hij van Brussel naar een onbekende locatie. In 1996 werd hij in Oslo gearresteerd bij een bank op verdenking van het plannen van een overval, maar ongeveer 24 uur later weer vrijgelaten. Ook werd hij na een bootongeluk op een rots bij Halland door een helikopter van de kustwacht gered.

Interpol vaardigde later een internationaal arrestatiebevel tegen hem uit als vermeende spil van een grote drugshandel. Hij werd in Tenerife gearresteerd en uitgeleverd aan Denemarken. In Frederikssund kreeg hij daar een gevangenisstraf van 14 jaar voor een poging om amfetaminen Denemarken binnen te smokkelen. Dat was op dat moment de zwaarste straf die een Deense rechtbank voor drugshandel had uitgesproken. In de gevangenis van Vestre in Kopenhagen zat hij een periode in isolatie. Op 9 mei 2005 kwam hij voorwaardelijk vrij.

Op 19 juli 2008 werd Olofsson samen met drie anderen gearresteerd in Varberg. De politie beschuldigde hem ervan de spil te zijn van een grote drugshandelsoperatie. Hij en zes anderen werden ook beschuldigd van handel in amfetamine en cannabis met Nederland. Op 31 juli 2009 werd hij veroordeeld tot 14 jaar gevangenis, gevolgd door een levenslange straf. Hij bleef vastzitten in de gevangenis van Härnösand tot het najaar van 2012 en werd daarna overgebracht naar de gevangenis van Kumla. Op 5 maart 2013 diende hij bij het Zweedse Hooggerechtshof een document van 24 pagina's in met het verzoek om een herziening van zijn proces. Daarin ontkende hij betrokkenheid bij de drugshandel waarvoor hij was veroordeeld.

Terugkeer naar België en vrijlating

Zijn verzoek om een herziening werd door het Zweedse Hooggerechtshof afgewezen. Olofsson vroeg daarna om overgebracht te worden naar België, in de hoop op een kortere straf. Die overdracht liet echter jaren op zich wachten en vond pas aan het einde van 2016 plaats, tegen zijn wil. Zweedse en Belgische autoriteiten spraken af dat hij na aankomst in België zo veel mogelijk van zijn straf in de gevangenis zou uitzitten.

In februari 2017 werd Olofsson 70 jaar en kreeg hij opnieuw de Zweedse nationaliteit. Toen hij in oktober 2017 huisarrest vroeg, wees de Belgische rechtbank dat verzoek af. Later dat jaar vroeg hij om terug te worden overgebracht naar Zweden. België ging akkoord met die vraag, maar Zweden weigerde. Aan het einde van mei 2018 werd Olofsson in België voorwaardelijk vrijgelaten. Op 30 juli 2018 kwam hij als vrije man aan op de luchthaven van Landvetter in Zweden.

Privleven en gezin

Clark Olofsson verloofde zich op 7 juli 1967 in de gevangenis met Madiorie Britmer. Later trouwde hij in 1976 in België met Marijke Demuynck. Samen woonden ze af en toe in een groot huis op het Belgische platteland. Hun huwelijk eindigde in 1999.

Olofsson was vader van zes kinderen, onder wie twee dochters die geboren werden voor zijn huwelijk met Marijke Demuynck. Uit een latere relatie had hij ook een zoon. Clark Olofsson stierf op 24 juni 2025, op 78-jarige leeftijd, na een lange ziekte.

Media en verbeelding

In 1977 verscheen een film waarvoor Clark Olofsson mee het scenario schreef als co-auteur. Later bleef hij terugkomen in documentaire en fictie. In Folkhemsdesperadon uit 2001 is een interview met hem opgenomen. Twee jaar later bevat Norrmalmstorgsdramat inifran een interview met de bankrover Jan-Erik Olsson, die had gevraagd om Clark Olofsson in de bank. Ook de podcast Criminal sprak met Olofsson over de gebeurtenissen rond de overval in de aflevering Hostage. In januari 2020 zond Sveriges Television de documentaire Clark – en rovahistoria uit, een productie van Alexander Eriksson. Die documentaire kreeg kritiek omdat ze Clark Olofsson als een idool zou voorstellen. Op 11 mei 2020 kondigde Netflix de zesdelige miniserie Clark aan, een reeks over zijn leven. De serie werd geregisseerd door Jonas Akerlund en kwam in mei 2022 uit. Bill Skarsgard vertolkte Clark Olofsson in de reeks.

Scroll naar boven