Abdelhamid Abaaoud

Abdelhamid Abaaoud met de vlag van Islamitische Staat
Abdelhamid Abaaoud met de vlag van Islamitische Staat

Abdelhamid Abaaoud werd geboren in Anderlecht, België, en was de oudste van zes kinderen in de familie Abaaoud. Hij was een Belgisch-Marokkaanse jihadistische terrorist. In 2013 sloot hij zich aan bij de Islamitische Staat in Syrië en werd hij lid van Amniyat, de inlichtingendienst van die organisatie. Zijn naam verscheen in verschillende dossiers die verband hielden met islamistisch terrorisme.

Abaaoud was betrokken bij de verijdelde aanslagen in Verviers en bij de aanval op de Thalys-trein. Daarnaast werd hij ervan beschuldigd de operationele commandant te zijn van de aanslagen in Île-de-France op 13 november 2015, waarbij 130 doden vielen. Hij nam rechtstreeks deel aan het schieten op meerdere terrassen in Oost-Parijs en vluchtte daarna. Hij stond internationaal gesignaleerd met een arrestatiebevel en beweerde dat hij gemakkelijk de Europese grenzen kon oversteken. Op 18 november 2015 werd hij gedood tijdens een politieoperatie in Saint-Denis, Frankrijk. Zijn medeplichtige Chakib Akrouh liet tijdens dezelfde operatie een explosief vest ontploffen.

Activiteiten binnen Islamitische Staat en betrokkenheid bij aanslagen

Abdelhamid Abaaoud werd geboren in Anderlecht, België, en was een Belgisch-Marokkaanse jihadistische terrorist. In 2013 sloot hij zich aan bij Islamitische Staat in Syrië. Later werd hij lid van Amniyat, de inlichtingendienst van die organisatie. Zijn naam dook op in verschillende dossiers die verband hielden met islamistische terreur.

Abaaoud werd gelinkt aan de verijdelde aanslagen in Verviers en aan de Thalys-treinattack. Ook werd hij beschuldigd van het zijn van de operationele bevelhebber van de aanslagen in Ile-de-France op 13 november 2015, waarbij 130 mensen om het leven kwamen. Daarnaast zou hij rechtstreeks hebben meegedaan aan het beschieten van verschillende terrassen in het oosten van Parijs. Na de aanslagen sloeg hij op de vlucht.

Op 18 november 2015 kwam Abaaoud om het leven tijdens een politieoperatie in Saint-Denis, Frankrijk. Tijdens dezelfde operatie bracht zijn medeplichtige Chakib Akrouh zichzelf om het leven door een explosieve gordel tot ontploffing te brengen.

Internationaal opsporingsbevel

Abdelhamid Abaaoud werd het onderwerp van een internationaal arrestatiebevel. Dat gaf aan dat hij niet alleen lokaal, maar ook over de landsgrenzen heen werd opgespoord. In dezelfde context pronkte hij er zelf mee dat hij Europese grenzen gemakkelijk kon oversteken. Die uitspraak onderstreepte zijn zelfvertrouwen en de manier waarop hij zijn beweegruimte in Europa voorstelde. Samen tonen deze feiten hoe zijn naam verbonden raakte aan internationale opsporing en aan het beeld dat hij zelf ophield over zijn vermogen om zich over grenzen te verplaatsen.

Bijnamen en aliassen

Abdelhamid Abaaoud gebruikte meerdere kunya, een vorm van traditionele Arabische bijnaam. Binnen Noms stond hij bekend onder de pseudoniem Abou Omar Soussi, wat betekent Abou Omar van Souss. Hij was ook bekend als Abou Omar al-Baljiki, wat zich laat vertalen als Abou Omar de Belg.

Jeugd, opleiding en eerste problemen met justitie

Abdelhamid Abaaoud werd geboren in Anderlecht en was het oudste van zes kinderen in het gezin Abaaoud. Zijn vader kwam in 1975 uit Marokko naar België om zich daar te vestigen. Abaaoud had de Belgische en de Marokkaanse nationaliteit. In 1999 schreven zijn ouders hem in aan het katholieke Collège Saint-Pierre in Ukkel, waar hij een jaar school liep.

Vanaf 2002 kreeg hij te maken met de Belgische justitie. Tussen 2006 en 2012 zat hij meerdere keren in de gevangenis voor gemeenrechtelijke feiten. Die straffen waren telkens kort en gingen niet verder dan drie maanden. In die periode werd hij van 2006 tot 2013 bijgestaan door advocaat Alexandre Château.

Volgens Belgische inlichtingenbestanden werd zijn vader, Omar Abaaoud, ondervraagd. Omar Abaaoud verklaarde dat de radicalisering van zijn zoon begon nadat hij vrijkwam uit de gevangenis van Vorst in Brussel. Na die vrijlating begon Abaaoud een baard te dragen en veranderde hij van kennissenkring. Volgens dezelfde feiten werd hij later een opvallende figuur binnen het Belgische jihadisme door zijn activiteit op Facebook.

Activiteiten in Syrië

In een niet nader genoemde maand ging zijn brigade samen met drie andere groepen op in Jaych al-Mouhajirine wal-Ansar. Franse journalisten verkregen ook een video met Biographie in de buurt van de Turks-Syrische grens. Die scène speelde zich af op een ongespecificeerde datum in Haritan, ten noordwesten van Aleppo, na gevechten tussen rebellen en jihadisten waarbij ongeveer honderd doden vielen. Andere niet-verspreide beelden toonden Biographie terwijl hij voetbalde met een onthoofd hoofd.

Terugkeer naar Europa en rol in aanvalsplannen

De Belgische autoriteiten vaardigden tegen Abdelhamid Abaaoud een internationaal aanhoudingsbevel uit. Nadat zijn groep in Raqqa was teruggeroepen, sloot die zich aan bij de katiba al-Battar, een oorspronkelijk Libische eenheid. In de herfst van 2014 verliet Abaaoud Syrië met een Marokkaanse lijfwacht. Hij reisde via Edirne in Turkije, dicht bij de Griekse en Bulgaarse grens, en vestigde zich vervolgens in Athene. Van daaruit hield hij toezicht op de Verviers Cell en stuurde hij twee strijders van de katiba al-Battar naar België. Ook werd hij door de DGSE opgespoord.

In 2015 meldde de Britse pers dat Abaaoud naar Groot-Brittannië was gereisd. Volgens berichten zou hij in Birmingham en Londen jihadisten hebben ontmoet. Een Franse Syriëstrijder verklaarde bovendien dat Abaaoud een rol speelde in de voorbereiding van buitenlandse jihadisten om in het Westen aanslagen te plegen. Hij zou aan Reda Hame een aanvalsmethode hebben aangeraden die maanden later identiek werd gebruikt bij de aanslag op de Bataclan. Zijn naam dook ook op in twee andere terroristische dossiers, met uiteenlopende gradaties van betrokkenheid: de aanval met de Thalys van Ayoub El Khazzani en de geplande kerkenaanslag in Villejuif van Sid Ahmed Ghlam.

Volgens een FBI-rapport belde Abaaoud zijn familie in België om zijn dood aan te kondigen. Hij zou dat georkestreerde overlijdensbericht hebben gebruikt om zich zonder argwaan door Europa te verplaatsen. Daarnaast wordt hij in verband gebracht met de aanslagen in Frankrijk als mogelijke operationele commandant. Franse inlichtingendiensten zagen hem maandenlang als een hoofdarchitect van aanvalsplannen op Frans grondgebied. Zijn aanwezigheid in Frankrijk werd echter nooit vastgelegd, voor, tijdens of na de aanslagen van november 2015.

Zijn spoor werd wel gevonden in een appartement in Charleroi dat door terroristen was gehuurd ter voorbereiding van de aanslagen. Na de politieoperatie van 18 november 2015 herkenden meerdere plaatselijke bewoners hem en zeiden dat hij in cafés op de rue de la République was gezien. Hij maakte deel uit van een groep van drie terroristen met Brahim Abdeslam en Chakib Akrouh die de aanvallen in gang zetten. Samen reden zij in een Seat León met Belgische nummerplaat en schoten driemaal op mensen op de terrassen van bars en restaurants.

Onderzoek naar het commando voertuig

Op 18 november 2015 werd het commando voertuig teruggevonden, geparkeerd tegenover 36 rue Édouard-Vaillant in Montreuil. Onderzoekers troffen in dat voertuig drie Zastava M70-geweren aan. In een van die geweren werden DNA-sporen van Biographie gevonden. Deze vaststellingen maakten deel uit van het onderzoek naar het voertuig dat bij de aanslagen was gebruikt.

Bewegingen in Parijs op 13 november

Surveillancecamera's registreerden Abdelhamid Abaaoud om 18:25 in het metrostation Croix de Chavaux, samen met Chakib Akrouh. Om 18:38 werden beiden opnieuw vastgelegd in station Nation. Later, om 21:00, werden hun telefoons gedetecteerd in de buurt van de Bataclan, ongeveer 20 minuten nadat de aanval van de speciale troepen was begonnen. Het is waarschijnlijk dat Abaaoud en Akrouh zich mengden tussen de mensen die de politie-interventie bij de Bataclan bekeken. Daarna reisden ze met het openbaar vervoer naar Aubervilliers, waar hun telefoons om 21:29 werden gedetecteerd.

Observatie in de industriële zone

Op 16 november kregen onderzoekers een tip over personen die gelinkt waren aan aanvallen in een industriële zone. De dag nadien plaatsten veldonderzoekers in de namiddag een camera om een helling te bewaken, waarna zij bewegingen vaststelden. Om 20:10 kwam een jonge vrouw, later geïdentificeerd als Hasna Ait Boulahcen, met een telefoon aan haar oor naar de struiken. Een minuut later verscheen een niet-geidentificeerde man, later geïdentificeerd als Chakib Akrouh, bij de struiken. Om 20:13 herkenden de politieagenten Biographie terwijl die uit de struiken kwam.

De dood van Abaaoud

Op 19 november werd het lichaam van Abdelhamid Abaaoud formeel geïdentificeerd door het parket van Parijs, op basis van vingerafdrukken. Het onderzoek stond onder leiding van François Molins, de procureur van de Republiek in Parijs. Volgens hem was de interventie van de ordediensten bijzonder gewelddadig. Tijdens een persconferentie verklaarde Molins dat de politie bijna een uur lang onder aanhoudend en haast continu vuur lag. De RAID gebruikte granaten en schoot bijna 5.000 munitierondes af. De terroristen beschikten zelf slechts over een Browning zonder magazijn als vuurwapen. Het is mogelijk dat de kogels die de politie troffen, afkomstig waren van hun eigen collega's. Volgens het autopsierapport werd Abaaoud gedood door de ontploffing van Chakib Akrouh. Die blies zichzelf op met een explosieve gordel. Molins zei ook dat Abaaoud en Akrouh samen een aanval hadden gepland.

Scroll naar boven