Eugène Charles Catalan werd geboren op 30 mei 1814 als zoon van Jeanne Bardin en Joseph Victor Etienne Catalan. Zijn moeder was toen 17 jaar, ongehuwd en liet hem onder haar naam Bardin registreren. Zijn vader kwam uit Parijs en trouwde in 1821 met Jeanne Bardin, waarna hij hem erkende toen hij bijna zeven jaar oud was. In mei 1822 verhuisde het gezin naar Lille, Frankrijk. Catalan kreeg er lager onderwijs en leerde op tienjarige leeftijd goed in het Frans schrijven. In 1824 begon hij een opleiding tot goudsmid, maar hij stopte na drie maanden wegens gebrek aan aanleg. Rond 1825 verhuisde het gezin naar Parijs, waar hij zich goed thuis voelde en zichzelf tot aan zijn dood als een Parijzenaar beschouwde. In 1829 trad hij toe tot de Royal School of Art, waar hij tot 1831 studeerde. Daarnaast gaf hij er van 1829 tot 1833 meetkundeonderwijs. Hij overleed op 14 februari 1894.
- Wanneer werd Eugène Charles Catalan geboren en overleden?
- Hoe verliepen de vroege jaren en familiale omstandigheden van Eugène Charles Catalan?
- Hoe verliepen de vroege jaren van Eugène Charles Catalan?
- Hoe verliep de opleiding en vroege loopbaan van Eugène Charles Catalan?
- Hoe verliepen Catalans studies aan de Polytechnische School?
- Hoe ontwikkelde Catalans onderwijs- en academische loopbaan zich tussen 1835 en 1846?
- Hoe beïnvloedden de gebeurtenissen van 1848 tot 1859 Catalans loopbaan?
- Met wie trouwde Eugène Charles Catalan, en hoe zag zijn gezinsleven eruit?
- Hoe verliepen de latere jaren van Eugène Charles Catalan en wanneer overleed hij?
- Welke belangrijke werken publiceerde Eugène Charles Catalan?
Leven en achtergrond
Eugène Charles Catalan werd geboren op 30 mei 1814. Hij was een Belgische wiskundige. Catalan overleed op 14 februari 1894. Deze gegevens geven de basis van zijn levensloop weer en plaatsen hem duidelijk in de negentiende eeuw.
Jeugd en familieachtergrond
Eugène Charles Catalan werd geboren als kind van Jeanne Bardin en Joseph Victor Etienne Catalan. Jeanne Bardin was 17 jaar oud toen hij werd geboren. Zij was toen ongehuwd en liet hem onder haar familienaam Bardin registreren. Jeanne Bardin woonde bij haar ouders en werkte als naaister. Joseph Victor Etienne Catalan kwam uit Parijs. In 1821 trouwde hij met Jeanne Bardin en erkende hij Eugène Charles Catalan, die toen bijna zeven jaar oud was. Joseph Victor Etienne Catalan was juwelier, maar verdiende ook geld met de verkoop van schilderijen en parfums.
Jeugd en verhuizingen
In mei 1822 verhuisden zijn ouders met hem naar Lille in Frankrijk. Daar kreeg hij lager onderwijs en leerde hij op tienjarige leeftijd goed in het Frans schrijven. In 1824 begon hij met een opleiding in het maken van juwelen, maar hij stopte al na drie maanden omdat hij daarvoor niet genoeg aanleg had. Rond 1825 verhuisde hij met zijn familie naar Parijs. Hij voelde zich daar thuis en beschouwde zichzelf tot aan zijn dood als een Parijzenaar. Zijn moeder stierf niet lang daarna, en in 1828 hertrouwde zijn vader, die toen als architect werkte.
Opleiding en vroege loopbaan
Eugène Charles Catalan schreef zich in aan de Koninklijke School voor Kunst en studeerde daar tot 1831. Aan die school werd hij onderwezen door Louis Lefebvre de Fourcy, onder wiens leiding hij uitstekende resultaten behaalde in de wiskunde. Lefebvre de Fourcy, die in 1826 benoemd was tot examinator voor de toelating tot de Polytechnische School, stelde hem voor om zich voor te bereiden op toelatingsexamens voor een prestigieuze universiteit. Catalan begon in 1829 ook meetkunde te geven aan de Koninklijke School voor Kunst en werkte daar tot 1833. In datzelfde jaar won hij de eerste prijs in de algemene bijzondere wiskundecompetitie.
Studie aan de Polytechnische School
Catalan slaagde voor de ingangsexamens en werd in november 1833 toegelaten tot de Polytechnische School. Daar studeerde hij wiskunde bij Joseph Liouville en Gabriel Lamé, naast letterkunde en de geschiedenis van Frankrijk. Hij voltooide de eerste cursus in november 1834. Op 15 december 1834 ontving zijn vader een brief over Catalans uitsluiting van de school. Midden januari 1835 bood Catalan zijn verontschuldigingen aan en ondertekende hij een akte van onderwerping voordat hij zijn studies kon voortzetten.
Onderwijs en academische loopbaan
In de zomer van 1835 rondde Eugène Charles Catalan zijn opleiding af aan de school, waar hij zestiende werd op 140 studenten. In diezelfde zomer kreeg hij het recht om in overheidsdienst te treden. In de herfst van 1835 werd hij benoemd tot professor aan de School voor Kunsten en Ambachten in Châlons-sur-Marne. Een jaar later diende hij een aanvraag in voor een professoraat aan de Koninklijke School voor Kunst, maar die werd geweigerd.
In 1837 keerde hij terug naar Parijs, waar hij samen met anderen de Sainte-Barbe School nabij de Sorbonne mede oprichtte. Deze school opende in 1838 en was bedoeld om studenten voor te bereiden op de Polytechnische School. Datzelfde jaar werd Catalan aangesteld als assistent-leraar in de meetkunde aan de Polytechnische School. In 1839 volgde zijn benoeming tot plaatsvervangend examinator aan diezelfde school, en behaalde hij ook een bachelordiploma en een licentie in de wiskundige wetenschappen.
Hij promoveerde in 1841 tot doctor in de wiskunde en verkreeg in 1845 een licentie in de natuurwetenschappen. In november 1844 kwam hij op de raad voor een onderwijsfunctie aan de Polytechnische School op de eerste plaats, maar hij werd niet benoemd en bleef assistent-leraar. In 1844 en 1846 kreeg hij bovendien meerdere weigeringen voor universitaire functies in België en Frankrijk, wegens zijn politieke overtuigingen. Uiteindelijk werd hij in november 1846 benoemd tot hoogleraar hogere wiskunde aan het Collège de France.
Politieke onrust en beroepsproblemen
In 1848 nam Eugène Charles Catalan deel aan de politieke onrust in Frankrijk. Tijdens de revolutie werd zijn kandidatuur voor de verkiezing tot de nationale vergadering voorgesteld. In 1849 kreeg hij een aanstelling aan het Lycée Saint-Louis, maar in 1850 verliet hij de Polytechnische School wegens de toenemende eisen van het lesgeven en zijn dubbele beroepsverantwoordelijkheden.
Na de staatsgreep van 2 december 1851, toen Napoleon Bonaparte absolute macht greep en de Nationale Vergadering ontbond, weigerde Catalan de vereiste eed van trouw af te leggen. Hij had geen sympathie voor Napoleon Bonaparte en voor alle vorsten, en verloor daardoor zijn job. Toen Napoleon een jaar later keizer werd onder de naam Napoleon III, bleef Catalan enkele jaren in Parijs wonen, waar hij wiskunde gaf zonder vaste betrekking. In 1859 weigerde het Ministerie van Openbaar Onderwijs hem nog een positie aan een Parijs lycée.
Huwelijk en gezin
Tijdens een verplichte afwezigheid van de Polytechnische School in 1834 leerde Eugène Charles Catalan Charlotte Augustin Rene Perin uit Lille kennen. Zij trouwden op 2 januari 1835. Catalan en Charlotte Augustin Rene Perin woonden daarna de rest van hun leven samen. Het echtpaar kreeg twee dochters, Marie Adelaid en Fanny. Marie Adelaid overleed in 1865 en Fanny in 1866.
Latere jaren en overlijden
Na dertien jaar zonder vaste aanstelling kreeg Eugène Charles Catalan in 1865 een leerstoel in de wiskunde aan de Universiteit van Luik. Hij bekleedde die functie tot 1884. Daarna ging hij met pensioen en bleef hij in Luik wonen tot aan zijn dood. In februari 1894 werd zijn vrouw ernstig ziek en overleed zij op 11 februari 1894. Kort daarna werd Catalan zelf ziek en opgenomen in het ziekenhuis met acute longontsteking. Hij stierf drie dagen na 11 februari 1894.
Belangrijke werken
Eugène Charles Catalan schreef meer dan 200 werken en geldt als een van de beste meetkundigen van de 19e eeuw. Tot zijn afzonderlijke publicaties behoren Elements de géométrie, verschenen in 1843 en 1867, en Traité élémentaire de géométrie descriptive, gepubliceerd in 1852 en 1879. Verder publiceerde hij Traité élémentaire des series in 1860, Cours d'analyse de l'Université de Liège in 1870 en 1879, Recherches sur quelques produits infinis in 1873, Sur des Formules relatives aux intégrales eulériennes in 1885 en Manuel de mécanique in 1887.