François Schuiten is een Belgische striptekenaar en scenograaf, geboren in Brussel. Hij groeide op in een architecturale omgeving: zijn vader, Robert Schuiten, was een prominente architect in Brussel in de jaren 1950 en 1960, en hij is de jongere broer van architect Luc Schuiten. Schuiten publiceerde zijn eerste verhaal, Mutation, in de Belgische editie van Pilote. Zijn vroege werk werd verzameld in 1981 in het album Carapaces. Eerder had hij al Aux médianes de Cymbiola gelanceerd in Pilote met Claude Renard, gevolgd door Le Rail. In 1983 begon hij een langdurige samenwerking met Benoît Peeters met Les Murailles de Samaris. Later werkte hij in de jaren 1990 vooral aan Les Cités obscures voor Casterman. Daarnaast werkte hij samen met andere auteurs en tekenaars, onder meer aan Les Machinistes, Plagiat en een one-shot met illustraties van Anne Baltus. Hij werkte ook mee aan Les Quarxs, illustreerde La Princesse au petit pois en werkte mee aan de visuele vormgeving van vijf films en aan twee documentaire-fictiefilms met Benoît Peeters.
- Welke stripreeksen hebben François Schuiten vooral bekend gemaakt?
- Waar kwam François Schuiten vandaan en hoe begon zijn loopbaan?
- Hoe ontwikkelde François Schuiten zijn samenwerking en publicaties tussen 1979 en de jaren 1990?
- Welke film- en boekprojecten en samenwerkingen vormden een belangrijk deel van François Schuitens werk vanaf 2004?
- Wat is de plaats van Le Retour du capitaine Nemo binnen het werk van François Schuiten?
- Welke scenografieën, installaties en museale projecten werkte François Schuiten mee uit?
- Welke werken publiceerde François Schuiten in de jaren tachtig en negentig?
- Welke publicaties verschenen in deze periode?
- Welke soorten werk maakte François Schuiten naast zijn bekende reeksen?
- Welke eretitels en onderscheidingen kreeg François Schuiten?
Belangrijkste stripreeksen
François Schuiten is een Belgisch striptekenaar en scenograaf, geboren in Brussel. Hij werd vooral bekend door zijn werk aan de fantasysstripreeks Les Terres creuses, waarvoor Luc Schuiten de scenario's schreef. Ook de stripreeks Les Cités obscures, die hij samen met scenarist Benoît Peeters creëerde, behoort tot zijn bekendste werk.
Familie en vroege publicatie
François Schuiten werd geboren in Brussel. Hij groeide op in een familie met sterke architecturale banden: zijn vader, Robert Schuiten, was in de jaren 1950 en 1960 een vooraanstaand architect in Brussel. François Schuiten is ook de jongere broer van architect Luc Schuiten. Op het vlak van publicaties verscheen zijn eerste verhaal, Mutation, in de Belgische editie van Pilote.
Van de eerste albums tot Les Cités obscures
François Schuiten begon in 1979 samen met Claude Renard aan Aux médianes de Cymbiola in Pilote. De verhalen werden later in 1981 gebundeld in Carapaces bij Les Humanoïdes associés, binnen de collectie Pied jaloux; het album Aux médianes de Cymbiola verscheen in 1980. In 1981 werkten Schuiten en Claude Renard opnieuw samen aan Le Rail, dat in 1982 als album werd uitgegeven. Vanaf 1983 startte hij een lange samenwerking met Benoît Peeters met Les Murailles de Samaris in de collectie (À suivre) van Casterman. Een jaar later tekende hij samen met Claude Renard Les Machinistes bij Les Humanoïdes associés. In 1989 volgde Plagiat met Alain Goffin, eveneens bij Les Humanoïdes associés. In 1991 werkte Schuiten met Casterman en Benoît Peeters aan een one-shot geïllustreerd door Anne Baltus. In de jaren 1990 lag de nadruk op Les Cités obscures, met verhalen die rechtstreeks door Casterman in albumvorm werden gepubliceerd. Tussen 1989 en 1993 werkte hij ook met Maurice Benayoun aan Les Quarxs, een van de eerste gecomputeriseerde 3D-animatiereeksen. In 1995 illustreerde hij bovendien een bewerking van La Princesse au petit pois in Il était une fois…
Film, samenwerkingen en late projecten
In 2004 schreef en tekende François Schuiten Les Chevaux de Lune. Daarna werkte hij opnieuw samen met Benoît Peeters aan La Maison Autrique, en samen maakten zij ook het geïllustreerde boek Les Portes du possible. Tussen 2014 en 2016 volgde de tweeluik Revoir Paris, opnieuw in samenwerking met Peeters.
Naast zijn werk in stripvorm bleef Schuiten ook betrokken bij film en visuele vormgeving. Hij werkte mee aan de visuele vormgeving van vijf films en schreef samen met Benoît Peeters twee documentaire-fictiefilms. In 2012 voltooide hij de visuele design van de film Mars et Avril van Martin Villeneuve, waarvan de wereldpremie plaatsvond op het Karlovy Vary International Film Festival in de categorie Another View. Hij werkte ook met Benoît Sokal aan de visuele vormgeving van de animatiefilm Aquarica, eveneens van Martin Villeneuve.
In datzelfde jaar tekende en schreef Schuiten de zwart-witte one-shot anticipatieverhaal La Douce. Later, in 2015, begon hij met het tekenen van het Blake et Mortimer-album Le Dernier Pharaon, op scenario van Thomas Gunzig en Jaco Van Dormael. Het album werd ingekleurd door Laurent Durieux en verscheen in 2019, na vier jaar werk.
Daarnaast was Schuiten betrokken bij tentoonstellingen en institutionele projecten. Hij nam deel aan de tentoonstelling Machines a dessiner in het Musee des Arts et Metiers in 2016 en 2017. Eind 2015 was hij medeoprichter van het HIP Institute als onderdeel van het internationale ScanPyramids-project. In 2017 schreef hij het eerste deel van de fantastische tweeluik Aquarica voor Benoit Sokal. In 2020 werd hij illustrator bij de Red Team, een groep sciencefictionexperts voor het Franse ministerie van Defensie, en in datzelfde jaar werkte hij mee aan een eerbetoonboek aan een overleden hond met Jim.
Le Retour du capitaine Nemo
In oktober 2020 publiceert Biographie Le Retour du capitaine Nemo, een geïllustreerd album dat Schuiten samen met Benoît Peeters maakt. Het werk verwijst naar Jules Verne, de maritieme wereld en Amiens. Een opvallend element is het fantastische hybride wezen Nauti-Poulpe, waarvoor een bronzen sculptuur gepland is in Amiens, in de buurt van Halle Freyssinet. De eerste locatie nabij het station van Amiens wordt om technische redenen verlaten ten voordele van de site bij Halle Freyssinet. Le Retour du capitaine Nemo behoort tot de cyclus van de Cités obscures, maar is niet strikt een stripboek.
Andere realisaties
François Schuiten werkte mee aan verschillende andere realisaties, waaronder scenografieën zoals La ville imaginaire in Cités-Ciné Montréal en Le Musée des Ombres. Hij installeerde ook Le Nauti-Poulpe, een bronzen sculptuur van 5 meter lang en 3 meter hoog, als eerbetoon aan Jules Verne. In 2023 verscheen de geïllustreerde vertelling Le Retour du capitaine Nemo, waarin de keuze voor Le Nauti-Poulpe werd toegelicht. De sculptuur stond niet op Place de la Gare, maar voor de Halle Freyssinet van Amiens, en werd in 2020 ook drie maanden opgesteld met zicht op het Palais de Justice aan de Place Poelaert in Brussel.
Samen met Benoît Peeters en architect Francis Metzger werkte Schuiten aan de inrichting van het eerste art nouveau-gebouw, House Autrique. Daarnaast werkte hij met de architecten Véronique Carlier en Pascale Jeandrain van Expoduo aan de museografie en scenografie van het museum Train World in het station van Schaarbeek in Brussel. In dit museum werd ook muziek van Bruno Letort verwerkt. Train World werd geopend op 25 september 2015 en ingehuldigd door koning Filip van België. Schuiten liet zich voor het album La Douce inspireren door een stoomlocomotief Type 12 als centraal personage. Bij de ingebruikname van de site werd hij door spoorwegarbeiders benoemd tot ere-stationschef van het station van Schaarbeek.
Publicaties in de jaren tachtig en negentig
In de jaren tachtig en negentig publiceerde François Schuiten een reeks werken die zijn productie stap voor stap markeren. In 1981 verscheen Carapaces. Daarna volgde Les Murailles de Samaris, dat in 1982 en ook in 1983 werd gepubliceerd. La Fièvre d'Urbicande kwam uit tussen 1983 en 1984, en Zara werd gepubliceerd in 1985. Vervolgens verscheen La Tour in 1986 en opnieuw in 1987, gevolgd door La Route d'Armilia, gepubliceerd tussen 1987 en 1988. In 1990 kwam Nogegon uit, en in 1991 en 1992 werd Brüsel gepubliceerd. Later volgde L'Enfant penchée in 1996.
Belangrijke publicaties
François Schuiten publiceerde in 1999 L'Ombre d'un homme. Daarna volgde La Frontière invisible, uitgegeven in twee delen in 2002 en 2004. In 2007 en 2008 verscheen La Théorie du grain de sable, opnieuw in twee volumes. In 2009 kwam Souvenirs de l'Éternel présent uit. Veel later publiceerde hij in 2023 Le Retour du capitaine Nemo.
Illustraties, prenten en bijzondere opdrachten
François Schuiten maakte naast zijn bekendere werk ook tal van posters, illustraties, serigrafieën en lithografieën. Hij ontwierp ongeveer tien postzegels voor de Belgische Post en illustreerde een lange boxset voor Gérard Manset. Daarnaast maakte hij op bestelling een lithografie voor de Choirs of the European Union, als allegorie op muziek en Europa. Sinds 2015 worden ook illustratie-edities van zijn hand uitgegeven door Atlantic 12. Die uitgaven zijn geschreven door Benoît Peeters en door Schuiten geïllustreerd. Ze maken deel uit van de cyclus van Cités obscures, maar zijn geen stripboeken.
Eerbewijzen en onderscheidingen
François Schuiten ontving de titel van baron van koning Albert II op een niet nader vermelde datum. Daarnaast werd hij op een ongespecificeerde datum benoemd tot ere-stationschef van het station Schaerbeek (Train World). Ook kreeg hij een eredoctoraat tijdens een gezamenlijke ceremonie van de Université libre de Bruxelles en de Vrije Universiteit Brussel, eveneens op een niet nader vermelde datum.