Pieter Degeyter werd op 8 oktober 1848 geboren in Gent, België, als zoon van Adrien en Rosa Degeyter, die afkomstig waren uit Frans-Vlaanderen. Zijn vader werkte in de textielindustrie in Gent en vond later werk in Rijsel, waar het gezin naartoe verhuisde toen Pieter zeven jaar oud was. Daar werkte hij in een mechanische fabriek, ondanks het verbod op kinderarbeid, en volgde hij avondschool voor arbeiders, waar hij leerde lezen en schrijven. Op zestienjarige leeftijd begon hij tekenlessen aan de Academie van Rijsel en vond daarna werk als houtsnijder. ’s Avonds studeerde hij muziek aan het Conservatorium van Muziek in Rijsel. In 1886 sloot hij zich aan bij La Lyre des Travailleurs, de koorafdeling van de Franse Arbeiderspartij, en hij werkte mee aan muziek voor stakingen en verkiezingscampagnes. In juli 1888 kreeg hij van Gustave Delory de opdracht om muziek te zetten op een gedicht van Eugène Pottier. Daaruit ontstond De Internationale, die uitgroeide tot het volkslied van de arbeidersbeweging.
- Hoe verliepen de jeugd en opleiding van Pieter Degeyter?
- Hoe kwam Pierre De Geyter tot het componeren van «De Internationale» en wat waren de gevolgen daarvan?
- Hoe werd De Internationale het bekendste arbeiderslied?
- Hoe verliep de rechtszaak over de auteurschap van De Internationale?
Jeugd en opleiding
Pieter Degeyter werd op 8 oktober 1848 geboren in Gent, België. Zijn ouders, Adrien en Rosa Degeyter, kwamen uit Frans-Vlaanderen en woonden in Gent. Adrien Degeyter werkte in de textielindustrie in Gent, maar vond toen Pieter zeven jaar oud was werk in Rijsel, Frankrijk. Pieter Degeyter werkte er in een mechanische fabriek, ondanks het verbod op kinderarbeid dat al sinds 1841 gold.
Hij volgde avondschool voor arbeiders, waar hij leerde lezen en schrijven. Op zijn zestiende begon hij tekenen te studeren aan de Academie van Rijsel. Na die opleiding vond hij werk als houtsnijder. Daarnaast studeerde hij ’s avonds muziek aan het Conservatorium van Muziek in Rijsel.
De opkomst van «De Internationale»
In 1886 sloot Pierre De Geyter zich aan bij La Lyre des Travailleurs, de koorafdeling van de Franse Arbeiderspartij. Met die groep verzorgde hij muziek bij stakingen en verkiezingscampagnes. Tijdens de Frans-Pruisische Oorlog van 1870 was hij al naar het front gestuurd als militair muzikant in het Franse leger. In juli 1888 kreeg hij van Gustave Delory de opdracht om muziek te schrijven bij een gedicht van Eugène Pottier. Delory vroeg daarbij uitdrukkelijk om een strijdlustig en levendig ritme, geschikt voor partijdemonstraties. Uit Pottiers bundel Revolutionaire liederen componeerde De Geyter daarop de melodie van «De Internationale», die later het volkslied van de arbeidersbeweging werd. Voor de eerste uitgave vroeg hij dat enkel de naam «De Geyter» op de omslag zou staan, om represailles te vermijden. Toch werd hij, na het succes van het lied, door werkgevers ontslagen en op een zwarte lijst gezet. In 1902 moesten hij en zijn gezin daarom verhuizen naar Saint-Denis.
De Internationale
De muziek voor "De Internationale" werd gecomponeerd door Pierre De Geyter, die toen als paswerker werkte in de ateliers van Levens-Lille en daarbij een eenvoudig harmonium gebruikte. Het lied was gebaseerd op een vers van Eugène Pottier uit "Revolutionaire liederen". De eerste uitvoering vond plaats in Rijsel en daarna verspreidde het lied zich over heel Frankrijk, waar het een volledig succes werd. Vervolgens groeide "De Internationale" uit tot het bekendste lied van de arbeidersbeweging en tot het officiële volkslied van arbeiders wereldwijd. Het werd overgenomen als hymne door de meeste socialistische en communistische partijen en door enkele anarchistische organisaties. De Tweede Internationale maakte het in 1892 verder bekend, en op het Internationale Congres in Kopenhagen op 3 november 1910 werd het het volkslied van alle arbeiders wereldwijd. In 1919 nam Lenin het officieel over in de Derde Internationale. Tot 1943 bleef het het volkslied van de Sovjet-Unie.
De auteurskwestie rond De Internationale
Pierre De Geyter raakte verwikkeld in een juridische strijd over de muziek van De Internationale, nadat zijn naam niet op de omslag stond. Zijn broer Adolphe De Geyter spande een rechtszaak aan om de rechten op de muziek op te eisen. Tijdens dat proces getuigde Gustaaf Delory in het voordeel van Adolphe. Pierre kon in de rechtszaak, die in 1914 werd afgesloten, zijn auteurschap van de muziek niet bewijzen. In datzelfde jaar werd Adolphe juridisch erkend als de auteur van de muziek van De Internationale.
Begin 1916 pleegde Adolphe in bezet gebied zelfmoord en liet hij een afscheidsbrief achter voor zijn broer. Daarin verklaarde hij dat de auteurschapszaak rond De Internationale onder druk van Gustaaf Delory was gevoerd. Pierre ontving die brief pas na de Eerste Wereldoorlog, toen hij zich in onbezet Frankrijk bevond. In 1922 werd Pierre De Geyter uiteindelijk erkend als de auteur van de muziek van De Internationale.