François Englert

Portret van François Englert in 2007
Portret van François Englert in 2007

François Englert is een Belgische theoretisch natuurkundige, geboren op 6 november 1932. Hij is professor emeritus aan de Université libre de Bruxelles (ULB) en lid van de Service de Physique Théorique aan die universiteit. Daarnaast is hij Sackler Professor by Special Appointment aan de School of Physics and Astronomy van de Tel Aviv University en lid van het Institute for Quantum Studies aan Chapman University in Californië.

Englert werd geboren in een Belgisch-Joodse familie en overleefde de Holocaust. Tijdens de Duitse bezetting van België in de Tweede Wereldoorlog hield hij zijn Joodse identiteit verborgen. Hij verbleef in weeshuizen en kindertehuizen in Dinant, Lustin, Stoumont en Annevoie-Rouillon, tot deze plaatsen werden bevrijd door het Amerikaanse leger. In 1955 behaalde hij zijn diploma als elektromechanisch ingenieur aan de Vrije Universiteit Brussel (ULB) en in 1959 promoveerde hij er in de fysische wetenschappen.

Hij leverde bijdragen aan de statistische fysica, de kwantumveldentheorie, de kosmologie, de snaartheorie en de supergraviteit. Englert kreeg onder meer de High Energy and Particle Prize van de European Physical Society in 1997, de Wolf Prize in Physics in 2004 en de J. J. Sakurai Prize for Theoretical Particle Physics in 2010, telkens voor werk rond het mechanisme dat massieve gauge-vectorbosonen voortbrengt. In 2013 ontving hij samen met Peter Higgs de Nobelprijs voor de Natuurkunde voor de ontdekking van het Brout–Englert–Higgs-mechanisme.

Loopbaan en onderscheidingen

François Englert is een Belgisch theoretisch fysicus, geboren op 6 november 1932. Hij is emeritus hoogleraar aan de Université libre de Bruxelles (ULB) en lid van de Service de Physique Théorique aan diezelfde universiteit. Daarnaast is hij Sackler Professor by Special Appointment aan de School of Physics and Astronomy van de Tel Aviv University, en lid van het Institute for Quantum Studies aan Chapman University in Californië.

Zijn wetenschappelijk werk leverde hem meerdere onderscheidingen op. In 1997 kreeg hij samen met Robert Brout en Peter Higgs de High Energy and Particle Prize van de European Physical Society. In 2004 volgde de Wolf Prize in Physics, opnieuw met Robert Brout en Peter Higgs. In 2010 ontving hij samen met Gerry Guralnik, C. R. Hagen, Tom Kibble, Peter Higgs en Robert Brout de J. J. Sakurai Prize for Theoretical Particle Physics. Deze prijzen werden toegekend voor het mechanisme dat massieve gaugevectorbosonen genereert en korte- en langafstandinteracties verenigt.

In 2013 kreeg Englert samen met Peter Higgs de Nobelprijs voor Natuurkunde voor de ontdekking van het Brout-Englert-Higgsmechanisme. In datzelfde jaar ontving hij samen met Peter Higgs en CERN ook de Prince of Asturias Award voor technisch en wetenschappelijk onderzoek. Englert leverde bovendien bijdragen aan de statistische fysica, de kwantumveldentheorie, de kosmologie, de snaartheorie en de superzwaartekracht.

Jeugd tijdens de oorlog

François Englert werd geboren in een Belgisch-joodse familie en overleefde de Holocaust. Tijdens de Duitse bezetting van Belgie in de Tweede Wereldoorlog hield hij zijn Joodse identiteit verborgen. In die periode verbleef hij in weeshuizen en kindertehuizen in Dinant, Lustin, Stoumont en Annevoie-Rouillon. Deze plaatsen werden later bevrijd door het Amerikaanse leger.

Academische loopbaan

François Englert studeerde in 1955 af als elektromechanisch ingenieur aan de Vrije Universiteit Brussel (ULB). Vier jaar later behaalde hij er ook een doctoraat in de fysische wetenschappen, in 1959. In datzelfde jaar ging hij naar Cornell University, waar hij tot 1961 werkte als research associate van Robert Brout en als assistant professor. Nadien werd hij universiteitsprofessor aan de ULB. In 1980 coleidde hij er samen met Robert Brout de theoretische fysicagroep. In 1984 werd hij benoemd tot Sackler Professor by Special Appointment aan de School of Physics and Astronomy van de Tel Aviv University. In 1998 werd hij professor emeritus aan de ULB. Later, in 2011, trad hij toe tot het Institute for Quantum Studies van Chapman University als distinguished visiting professor.

De Brout-Englert-Higgs-Guralnik-Hagen-Kibble-mechanisme

In 1964 toonde het Brout-Englert-Higgs-Guralnik-Hagen-Kibble-mechanisme aan dat gauge-vectorvelden massa konden krijgen als de lege ruimte een bijzondere structuur had. Dat mechanisme concentreerde zich op het falen van de stelling van Goldstone voor gaugevelden. Het idee werd uitgewerkt in drie papers van Higgs, Englert en Brout, en van Guralnik, Hagen en Kibble.

Het mechanisme introduceerde een scalair veld als drager van de vacuümstructuur, en liet zien dat dat veld ook vervangen kan worden door een meer gestructureerde drager, zoals een fermioncondensaat. Het bood een kader waarin zowel korte- als langepafstandinteracties binnen een enkele unificatietheorie konden worden opgenomen.

De papers werden later erkend als mijlpapers tijdens de 50e verjaardag van Physical Review Letters. Het mechanisme leidde ook tot de conjectuur dat de theorie renormaliseerbaar is. Het wordt beschouwd als de bouwsteen van de elektrozweaketheorie van elementaire deeltjes en als een basis voor een verenigde kijk op de fundamentele natuurwetten.

Scroll naar boven