Louis Michel is een Franstalige Belgische politicus en lid van de Mouvement réformateur (MR). Hij werd geboren in Tienen, in de provincie Brabant, als zoon van een metselaar. Na zijn opleiding werkte hij in Jodoigne als regent in de Germaanse talen en gaf er Engels, Duits en Nederlandse literatuur.
Michel was lid van de Parti réformateur libéral (PRL) en stond die partij voor als voorzitter van 1982 tot 1990 en opnieuw van 1995 tot 1999. Hij werd verkozen in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en werd zes jaar later burgemeester van de gemeente Jodoigne in Waals-Brabant, een ambt dat hij bekleedde tot een onbekende datum. Na de federale verkiezingen van 1999 trad hij toe tot de Senaat en werd hij in de regering van Guy Verhofstadt vice-eerste minister en federaal minister van Buitenlandse Zaken. Later werd hij opnieuw vice-eerste minister en federaal minister van Buitenlandse Zaken.
Daarna verliet hij de Belgische regering om lid te worden van de Europese Commissie, eerst als commissaris voor Onderzoek en later met de bevoegdheden Ontwikkeling en Humanitaire Hulp. Hij was ook lid van het Europees Parlement. Louis Michel heeft twee zonen, Charles en Mathieu, die eveneens politiek actief zijn.
- Welke politieke mandaten vervulde Louis Michel in België en op Europees niveau?
- Welke politieke rol spelen de zonen van Louis Michel?
- Hoe ontwikkelde Louis Michel zijn politieke loopbaan van het onderwijs naar nationale en ministeriële functies?
- Welke Europese en internationale rollen vervulde Louis Michel begin jaren 2000?
- Hoe verliep de kandidatuur van Louis Michel voor het voorzitterschap van de VN-Algemene Vergadering?
- Welke houding nam Louis Michel aan tegenover de internationale interventie in Libië tijdens de Eerste Libische Burgeroorlog?
- Welke internationale taken en standpunten nam Louis Michel in deze periode in?
- Hoe keek Louis Michel aan tegen Boko Haram en de politieke situatie in Togo?
- Welke standpunten nam Louis Michel in over Europa, Rusland, migratie en veiligheid?
Politieke functies in België en Europa
Louis Michel was een Franstalige Belgische politicus en lid van de Mouvement reformateur (MR). Hij werd geboren in Tienen, in de provincie Brabant, en was lid van de Parti reformateur liberal (PRL). Binnen die partij was hij voorzitter van 1982 tot 1990 en opnieuw van 1995 tot 1999.
Na zijn verkiezing in de Kamer van Volksvertegenwoordigers werd hij zes jaar later burgemeester van de gemeente Jodoigne, in Waals-Brabant. Hij bleef die functie uitoefenen tot een niet nader vermelde datum. Na de federale verkiezingen van 1999 trad hij toe tot de Senaat.
In de regering van Guy Verhofstadt werd hij na die verkiezingen benoemd tot vice-eerste minister en federaal minister van Buitenlandse Zaken. Later werd hij in diezelfde rol opnieuw benoemd. Daarna verliet hij de Belgische regering om commissaris te worden in de Europese Commissie, eerst voor Onderzoek en later met de bevoegdheden Ontwikkeling en Humanitaire Hulp. Hij was ook Europees parlementslid gedurende een niet nader gespecificeerde periode. Voor zijn Europese loopbaan was hij al minister van Buitenlandse Zaken en bleef hij op een bepaald moment ook Europees commissaris.
Politieke familie
Louis Michel heeft twee zonen, Charles en Mathieu, die allebei actief zijn in de politiek. Zijn oudste zoon, Charles, werd na zijn ambt als premier voorzitter van de Europese Raad. Zijn jongste zoon, Mathieu, is federaal volksvertegenwoordiger en was van 2020 tot 2025 staatssecretaris voor Digitalisering.
Van leraar tot topmandaat
Louis Michel was de zoon van een metselaar. Hij gaf les in Jodoigne als regent in de Germaanse talen, waar hij Engels, Duits en Nederlandse literatuur onderwees. Daarna zette hij zijn loopbaan voort in de politiek. Van 1978 tot 2004 werd hij verkozen in het Belgisch Federaal Parlement. Hij zetelde er als volksvertegenwoordiger van 1978 tot 1999 en werd in 1999 verkozen tot senator, met herverkiezing in 2003. Hij gaf zijn senaatszetel later op voor een ministerportefeuille.
Na de wetgevende verkiezingen van 1999 werd hij door de koning aangesteld als informateur. In die rol stelde hij een regenboogcoalitie voor met VLD, PRL-FDF-MCC, PS, SP, Ecolo en Groen. Vanaf 1999 werd hij ook minister van Buitenlandse Zaken en vice-eerste minister in de regeringen onder leiding van Guy Verhofstadt.
Europese en internationale functies
Tijdens de Belgische voorzitterschapstermijn van 2001 leidde Louis Michel zes maanden lang de Raad van de Europese Unie. In die periode speelde hij een rol bij de goedkeuring van de Arusha-akkoorden en nam hij ook deel aan de Wereldconferentie tegen racisme, rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en onverdraagzaamheid in Durban in 2001. Daarnaast droeg hij bij aan het op gang brengen van een vredesproces in de Democratische Republiek Congo, dat uitmondde in de instelling van een overgangsregering van 2003 tot 2006 en het einde van de Tweede Congolese Oorlog.
Hij maakte ook deel uit van de 105 leden van de Conventie over de Toekomst van Europa en vertegenwoordigde daarbij de Belgische regering tot 2004. Na de verkiezing van Philippe Busquin in het Europees Parlement nam Michel diens plaats in binnen de Prodi-Commissie. Later wees de Belgische regering hem aan als kandidaat voor de functie van Europees commissaris in de Commissie onder leiding van José Manuel Durão Barroso. In de Barroso I-Commissie werd hij Europees commissaris voor Ontwikkeling en Humanitaire Hulp. Binnen dat mandaat werkte hij mee aan de goedkeuring van de Europese Consensus inzake Ontwikkeling door de Commissie, het Parlement en de Raad.
Ook buiten deze institutionele functies was Michel actief op internationaal vlak. Hij was lid van de Advisory Council van de Commission for the Legal Empowerment of the Poor. Daarnaast verwelkomde hij de mogelijkheden van politieke dialoog met Cuba voorafgaand aan een tweedaags bezoek. Op verzoek van Kofi Annan nam hij vanaf 2006 deel aan het VN-High-Level Panel on System-wide Coherence, dat op 9 november 2006 werd afgerond met de publicatie van het rapport Delivering as One. In een andere internationale context ondertekende hij in 2006 een protocol om de coördinatie tussen de Europese Commissie en de Organisation Internationale de la Francophonie te versterken.
Kandidatuur voor de VN-Algemene Vergadering
Louis Michel stelde zich kandidaat voor het voorzitterschap van de VN-Algemene Vergadering en gold daarbij als favoriet. Hij werd uiteindelijk niet verkozen. Na de verkiezing bekritiseerde hij het gebrek aan eenheid. Hij reageerde ook op het feit dat Europa geen kandidaat koos uit een land dat Europese waarden deelt. Ondanks de uitslag toonde hij geen teleurstelling over het resultaat.
Standpunt over Libië in 2011
In 2011 steunde Louis Michel de internationale interventie in Libië tijdens de eerste Libische burgeroorlog. Hij verklaarde toen ook dat die oorlog gebaseerd was op waarden van vrijheid en democratie. Daarmee sprak hij zich duidelijk uit voor de buitenlandse tussenkomst en koppelde hij het conflict aan politieke en democratische principes.
Internationale opdrachten en standpunten
Louis Michel werd speciaal gezant van de secretaris-generaal van La Francophonie voor de Centraal-Afrikaanse Republiek. In die functie moest hij helpen bij de uitvoering van de akkoorden van Libreville in het land. La Francophonie moest volgens hem mee zorgen voor de uitvoering van die akkoorden. Tijdens de openingszitting van de gezamenlijke parlementaire assemblee sprak hij zich ook uit voor humanitaire hulp aan de Centraal-Afrikaanse Republiek. Hij stelde daarbij dat de regering van Catherine Samba-Panza voor een lange en moeilijke taak stond. Later bezocht hij New York bij de opening van de zitting van de Algemene Vergadering van de VN om te spreken voor de commissie voor vredesopbouw over de Centraal-Afrikaanse Republiek. Bij dezelfde assemblee verklaarde hij dat Afrika het continent van de toekomst is. Daarbij wees hij op de rijkdom aan landbouwgrond, grondstoffen, cultuur en jeugd. Hij benadrukte ook dat wetloze zones moeten worden voorkomen door Afrikaanse autoriteiten sterker te maken in de strijd tegen terrorisme. Daarnaast riep hij op om oorlogen en bloedbaden te stoppen en te komen tot verzoening. Hij prees ook de rol van het Internationaal Strafhof in dat verzoeningsproces. In 2011 meende hij dat alleen een internationale oplossing de crisis in Libië kon oplossen. Daarnaast werkte hij aan het versterken van een voorstel van de Europese Commissie over zelfcertificering van bedrijven in conflictgebieden.
Politieke standpunten over Afrika
Louis Michel nam duidelijke standpunten in over verschillende politieke kwesties in Afrika. Over Boko Haram stelde hij dat het probleem niet via onderhandelingen kon worden opgelost. Volgens hem was de kwestie niet alleen Nigeriaans, maar ook internationaal van aard, en moest de hele internationale gemeenschap optreden tegen Boko Haram. Hij vond bovendien dat de Afrikaanse Unie een militaire macht moest oprichten om dit aan te pakken. Tegelijk was hij van oordeel dat het onaanvaardbaar was dat Frankrijk als enige Europese land actie ondernam tegen Boko Haram.
Ook over Togo sprak hij zich uit. Hij steunde de politieke hervormingen van Faure Gnassingbe voor de ontwikkeling van Togo. Daarnaast bekritiseerde hij de verdeeldheid binnen de oppositie bij de presidentsverkiezingen in een systeem met een ronde stemming.
Standpunten over Europa, veiligheid en migratie
Louis Michel nam in verschillende debatten duidelijke standpunten in over Europa en internationale relaties. Hij kritiseerde Viktor Orbans beleid als een vorm van meerderheidstirannie, met onder meer grondwetswijzigingen en aanvallen op de onafhankelijkheid. Tegelijk stelde hij voor om een 'Copenhagen mechanisme' op te richten om de naleving van het EU-Handvest van de Grondrechten te beoordelen.
Over Rusland koos hij voor een voorzichtige houding. Hij weigerde Vladimir Poetin rechtstreeks te bekritiseren en vond dat Rusland na het uiteenvallen van de USSR niet geïsoleerd had mogen worden, maar eerder een strategisch partnerschap met de EU had moeten aangaan. Volgens hem zijn de betrekkingen tussen de EU en Rusland cruciaal.
Ook op het vlak van defensie pleitte hij voor meer Europese slagkracht. Hij stelde dat een Europese defensie, geïntegreerd met de NAVO, Europeanen in staat zou stellen om zelf te handelen. In het debat over TTIP wees hij twee hoofdproblemen aan: de bescherming van de privacy en de toegang van Europese bedrijven tot de Amerikaanse overheidsmarkten.
Tijdens de Europese migratiecrisis reageerde hij scherp op de Deense wet over inbeslagname van bezittingen van asielzoekers. Hij noemde dat een schijnvertoning en vond dat de wet Europese verdragen en waarden schond. Over hetzelfde debat had hij ook een conflict met de voorzitter van de commissie Burgerlijke Vrijheden. Daarnaast sprak hij over onveilige schepen die met honderden illegale migranten de Middellandse Zee overstaken.
Hij bekritiseerde ook landen van oorsprong en hun regeringen omdat de rijkdom uit natuurlijke hulpbronnen slechts enkelen ten goede kwam, en hij vond dat Europa onvoldoende deed tegen mensensmokkelaars. Verder stelde hij dat de doodstraf voor vermeende terroristen helden en martelaars creëert en zo geweld aanwakkert. De executie van Saddam Hoessein beschreef hij als een daad van barbaarsheid die nieuw geweld in Irak uitlokte.