Frank De Winne is een Belgische astronaut van het Europees Ruimteagentschap en werd geboren in Gent, België. Hij is de tweede Belgische astronaut na Dirk Frimout en de eerste Europese astronaut die het Internationale Ruimtestation commandeerde. Na zijn studies werktuigkunde aan de Koninklijke Militaire School en een pilotenopleiding bij de Belgische Luchtmacht in 1986 werd hij operationeel piloot op het Mirage 5-vliegtuig.
In 1989 werd hij toegewezen aan Sagem in Parijs, waar hij meewerkte aan het veiligheidsverbeteringsprogramma voor de Mirage 5 en verantwoordelijk was voor de operationele en technische voorbereiding van het moderniseringsprogramma. In december 1992 werd hij benoemd bij de test- en evaluatieafdeling van de Belgische Luchtmacht. Daarna was hij onder meer betrokken bij het elektronische oorlogsvoeringsprogramma CARAPACE op de F-16 in de Verenigde Staten en bij een zelfbeschermingsprogramma voor het C-130-vliegtuig. Van januari 1994 tot april 1995 was hij programmamanager vliegveiligheid bij de Jachtvleugel in Beauvechain. Tussen april 1995 en juli 1996 diende hij als senior testpiloot binnen de Europese Deelnemende Luchtmachten op de luchtmachtbasis Edwards in Californië, en sinds 1996 was hij senior testpiloot in de Belgische Luchtmacht.
- Hoe verliep Frank De Winnes carrière als astronaut?
- Hoe ontwikkelde Frank De Winne zich van opleiding tot testpiloot en operationeel luchtmachtofficier?
- Hoe verliep de opleiding van Frank De Winne binnen het Europees Ruimtevaartagentschap?
- Welke missies voerde Frank De Winne uit naar het Internationaal Ruimtestation?
- Welke muzikale bijdragen leverde Frank De Winne tijdens zijn ruimteactiviteiten?
- Welke functies en engagementen heeft Frank De Winne later opgenomen?
Ruimteloopbaan bij het Europees Ruimteagentschap
Frank De Winne werd geboren in Gent, België. Hij is astronaut bij het Europees Ruimteagentschap (ESA) en was de tweede Belgische astronaut na Dirk Frimout. Daarnaast was hij de eerste Europese astronaut die het bevel voerde over het Internationaal Ruimtestation (ISS).
Opleiding en militaire loopbaan
Frank De Winne voltooide in 1986 zijn ingenieursstudies aan de Koninklijke Militaire School en volgde in datzelfde jaar zijn vliegopleiding bij de Belgische Luchtmacht. In 1986 werd hij operationeel piloot op het toestel Mirage 5. Drie jaar later, in 1989, werd hij toegewezen aan Sagem in Parijs, waar hij meewerkte aan het veiligheidsverbeteringsprogramma voor de Mirage 5 en instond voor de voorbereiding van de operationele en technische kenmerken van het moderniseringsprogramma van dat toestel.
In december 1992 werd hij benoemd bij de test- en evaluatieafdeling van de Belgische Luchtmacht. Hij was vervolgens betrokken bij het CARAPACE-programma voor elektronische oorlogsvoering op de F-16 op Eglin Air Base in de Verenigde Staten, en werkte ook aan een zelfbeschermingsprogramma voor het C-130-vliegtuig. Van januari 1994 tot april 1995 was hij programmamanager vliegveiligheid bij de jachtvleugel in Beauvechain.
Tussen april 1995 en juli 1996 was hij senior testpiloot bij de Europese Deelnemende Luchtmachten en gedetacheerd op Edwards Air Base in Californië, waar hij werkte aan de modernisering van de F-16, met bijzondere aandacht voor radartests. Sinds 1996 was hij senior testpiloot bij de Belgische Luchtmacht, verantwoordelijk voor alle testprogramma’s en de koppeling tussen piloot en vliegtuig. Van augustus 1998 tot januari 2000 was hij eskadercommandant van een jachtvliegskader op de luchtmachtbasis Kleine-Brogel. Daarnaast was hij detachementcommandant van de Inzetbare Luchtmachtgroep, een gezamenlijk Belgisch-Nederlands detachement tijdens NAVO-bondgenootschapsoperaties. In die campagne vloog hij ongeveer 2000 sorties, waaronder 17 gevechtsvluchten. In totaal heeft hij meer dan 2300 vlieguren op de Mirage 5, F-16, Jaguar en Tornado.
Opleiding bij het Europees Ruimtevaartagentschap
Frank De Winne trad in 2009 toe tot het Europees astronautenkorps van het Europees Ruimtevaartagentschap (ESA). Hij verleende technische ondersteuning aan de projectafdeling X38/CRV bij ESTEC, het technische centrum van ESA in Noordwijk, Nederland. In 2010 volgde hij een opleiding aan het Joeri Gagarin-opleidingscentrum voor kosmonauten (GCTC) in de buurt van Moskou. Die training omvatte een basisopleiding voor het Internationaal Ruimtestation en een opleiding tot Sojoez-ingenieur.
Missies naar het Internationaal Ruimtestation
Frank De Winne nam deel aan de Yenisey- of Odyssee-missie, een ondersteuningsvlucht naar het Internationaal Ruimtestation. Tijdens de opstijging naar het orbitale station vervulde hij de rol van boordwerktuigkundige aan boord van het Sojoez TMA-ruimtevaartuig. Bij de terugkeer was hij boordwerktuigkundige op Sojoez TM. Deze elfdaagse missie omvatte het vervangen van het aan het ruimtestation gekoppelde Sojoez TM-34-voertuig door het nieuwe TMA-ruimtevaartuig, zodat de bemanning in geval van nood over een modern ontsnappingsvoertuig beschikte.
Aan boord van het ISS voerde De Winne 23 experimenten uit in de biologie, levenswetenschappen en materiaalwetenschappen. Hij werkte ook met de Microgravity Science Glovebox, een in Europa ontworpen en ontwikkelde installatie voor microzwaartekrachtonderzoek. Samen met Russische collega’s onderzocht hij kosmische straling en de effecten van microzwaartekracht op zoogdiercellen om veroudering van cellen beter te begrijpen. Daarnaast voerde hij experimenten uit om de kennis over bepaalde reacties in de ruimte te vergroten.
Voor een volgende langdurige missie aan boord van het ISS werd hij aangewezen als bevelhebber. Hij lanceerde met de Russische Sojoez vanaf Bajkonoer in Kazachstan, samen met Roman Romanenko en Robert Thirsk, voor Expeditie 20. Tijdens Expeditie 21 werd hij de eerste Europese bevelhebber van het ISS. Na afloop keerde hij terug naar de aarde nabij Arkalyk in het noorden van Kazachstan, in een Sojoez TMA-15-capsule.
Muzikale bijdragen vanuit de ruimte
Tijdens de U2 360° Tour in Noord-Amerika werden de stem en video van Frank De Winne, waarin hij het laatste vers van het nummer "Your Blue Room" voordroeg, uitgezonden tijdens concerten van U2. Daarnaast reciteerde hij vanuit het Internationaal Ruimtestation de tekst van het nummer "In a Little While". Deze bijdragen maakten deel uit van zijn ruimteactiviteiten en werden buiten de gewone ruimtevaartcontext publiek verspreid.
Latere loopbaan en engagementen
Frank De Winne was reservastronaut voor de missie STS-122, die het Europese laboratorium Columbus aanmeerde aan het Internationaal Ruimtestation. Hij ondersteunt ook de uitwerking van het Witboek over ruimtevaartbeleid samen met de Europese Commissie en de voorbereidende activiteiten voor het Sojoezproject op de basis van Kourou in Frans-Guyana. Sinds 2012 is hij hoofd van het Europees Astronautencentrum in Keulen, Duitsland. Daarnaast is hij ambassadeur van Unicef België. De Winne is ook radioamateur en onderhoudt regelmatig contacten vanuit Houston of vanaf het Internationaal Ruimtestation, onder de roepnaam ON1DWN. Hij neemt bovendien geregeld contact op met studenten die het Euro Space Center in Redu bezoeken.