Jan Amanda Gustaf Decleir werd geboren op 14 februari 1946 in Niel, in Vlaanderen. Hij is een Belgische acteur en kunstenaar. In het begin van de jaren 1960 studeerde hij aan de Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen en daarna volgde hij een opleiding aan de toneelschool Studio Herman Teirlinck in Antwerpen. Tussen 1992 en 1997 was hij er directeur en leraar.
Zijn acteerdebuut maakte hij in de film Mira uit 1971, geregisseerd door Fons Rademakers, waarin hij de boerenzoon speelde naast Willeke van Ammelrooy. In 1974 kreeg hij een hoofdrol in De conscript. Hij verwierf ook theaterfaam bij de groep Internationale Nieuwe Scène, onder meer met Mistero Buffo van Dario Fo, en bracht jarenlang monologen van Dario Fo in heel het land.
Op televisie verscheen hij in 1976 in Sil de Strandjutter. Bij het jonge publiek is hij vooral bekend als Sint-Klaas in Dag Sinterklaas en later in Hij komt, hij komt… De intrede van de Sint. Ook speelde hij in de film Daens, waarvan de rol werd genomineerd voor de Oscar voor beste buitenlandse film, en in Karakter.
- Wanneer en waar werd Jan Decleir geboren?
- Hoe ontwikkelde Jan Decleir zich van toneelspeler tot bekende Sint Klaas op televisie?
- In welke films en televisieseries speelde Jan Decleir in deze periode mee?
- Wanneer stelde Jan Decleir voor het eerst zijn artistieke werk tentoon, en met wie werkte hij later samen?
- Welke prijzen en onderscheidingen ontving Jan Decleir?
Jeugd en afkomst
Jan Amanda Gustaf Decleir werd geboren op 14 februari 1946 in Niel, Vlaanderen. Hij is een Belgische acteur en kunstenaar.
Theater, film en televisie
Jan Decleir studeerde in het begin van de jaren 1960 aan de Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen. Daarna schreef hij zich in aan de toneelschool Studio Herman Teirlinck in Antwerpen. Tussen 1992 en 1997 was hij er zelf directeur en docent. Zijn doorbraak als acteur kwam in 1971 met de film Mira van Fons Rademakers, waarin hij de boerenzoon speelde naast Willeke van Ammelrooy. In 1974 speelde hij de hoofdrol in De loteling. Op het toneel kreeg hij vooral erkenning bij de theatergroep Internationale Nieuwe Scène, waar hij meespeelde in Mistero Buffo van Dario Fo. Bovendien bracht hij jarenlang monologen van Dario Fo in het hele land. Op televisie verscheen hij in 1976 in de reeks Sil de Strandjutter. Voor kinderen werd hij vooral bekend als Sint Klaas in het kinderprogramma Dag Sinterklaas in 1993 op Ketnet. Sinds 2003 speelt hij elk jaar opnieuw Sint Klaas in Hij komt, hij komt… De intrede van de Sint op VRT. Daarnaast speelde hij in de Nederlandse familiefilm Het paard van Sinterklaas uit 2005 en in het vervolg Waar is het paard van Sinterklaas?.
Filmrollen en televisiewerk
Jan Decleir is bekend als acteur in film en theater, en ook als schilder in de kunstwereld. In 1993 speelde hij in de film «Daens», waarvan zijn rol werd genomineerd voor de Oscar voor beste film. Daarna was hij te zien in «Karakter» van regisseur Mike van Diem. Die film kreeg in 1997 de Oscar voor beste buitenlandse film. In 2003 vertolkte Decleir in «De zaak Alzheimer» een huurmoordenaar met alzheimer. In 2005 speelde hij een generaal in de televisieserie «De Kavijaks», die werd uitgezonden op Nederlandse en Vlaamse zenders. In die reeks speelden ook zijn kinderen Jenne Decleir en Sofie Decleir belangrijke rollen. Daarnaast speelde hij koning Jozef in de reeks «Kulderzipken». Decleir weigerde enkele filmrollen, onder meer in de Bondfilm «The World Is Not Enough» omdat hij gebonden was aan het theater, en ook in Stanley Kubricks laatste film «Eyes Wide Shut» uit 1999.
Eerste tentoonstellingen en samenwerkingen
In 2002 stelde Jan Decleir zijn eerste artistieke werken tentoon in de galerij Zwarte Panter. Voor die kunsttentoonstelling gebruikte hij het pseudoniem Van Liedervelde. In 2006 begon hij samen te werken met Fred Bervoots en Hugo Claus. Die samenwerking resulteerde in de tentoonstelling Driekleur.
Prijzen en onderscheidingen
Jan Decleir ontving tijdens zijn carrière tal van prijzen en onderscheidingen voor zijn werk. Zijn films 'Karakter' en 'Antonia' wonnen de Oscar voor beste buitenlandse film, terwijl 'Dans' werd genomineerd voor diezelfde prijs. Voor de film 'Off Screen' kreeg hij op het filmfestival van Montréal de prijs voor beste acteur. Op het Nederlands Film Festival in Utrecht ontving hij de Gouden Kalf voor zijn bijdrage aan de Nederlandse film. In november 2005 kreeg hij een onderscheiding van de Vlaamse Filmkritiekbond voor creativiteit. In 2008 werd hij op het Tiburon International Film Festival in Californië bekroond tot beste acteur voor 'Man zkt vrouw (2007)'. In de Vlaamse versie van de verkiezing van de Grootste Belg eindigde hij in 2005 op de dertiende plaats. In 2011 weigerde hij de gouden medaille van de Vlaamse Gemeenschap, maar op 7 april van dat jaar ontving hij wel een eredoctoraat van de Universiteit Antwerpen. In mei 2013 kreeg hij de Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor culturele verdiensten.