Theo Bongonda

Theo Bongonda speelt voor DR Congo tijdens AFCON 2024
Theo Bongonda speelt voor DR Congo tijdens AFCON 2024

Theo Bongonda is een Congolees-Belgische voetballer die als aanvallende middenvelder speelt voor Spartak Moskou en uitkomt voor het nationale team van de DR Congo. Hij groeide op in een sportieve omgeving, oefende op jonge leeftijd karate en gymnastiek, en voetbalde tot zijn tiende uitsluitend op straat. Zijn georganiseerde voetbalopleiding begon bij de academie van Lodelinsart, gevolgd door een overstap naar Charleroi in 2007. Op zestienjarige leeftijd wees hij een uitnodiging voor een proefperiode bij Manchester City af — een keuze die zijn carrière in eigen regio hield. Begin 2013 sloot hij zich aan bij de jeugd van Zulte-Waregem, en op 25 september 2013 maakte hij zijn debuut voor het eerste elftal in de Belgische Beker. Sindsdien doorliep hij clubs als Celta de Vigo, Trabzonspor, Racing Genk en Cádiz CF, voor hij in 2023 naar Spartak Moskou vertrok.

Achtergrond en vroege jeugd

Theo Bongonda werd geboren met een Congolese en Belgische nationaliteit. Als kind beoefende hij meerdere sporten: naast karate en gymnastiek speelde hij voetbal, maar aanvankelijk alleen in de tuin en op straat. Pas na zijn tiende verjaardag stapte hij over naar georganiseerd voetbal.

Zijn eerste stappen in de voetbalopleiding zette hij bij de academie van Lodelinsart, een club uit de omgeving van Charleroi. In 2007 — hij was toen een jaar of elf — verhuisde hij naar de jeugdwerking van Charleroi zelf. Van 2009 tot 2013 trainde hij bij een andere club waarvan de naam niet openbaar is gemaakt.

Op zestienjarige leeftijd ontving hij een uitnodiging voor een proefperiode bij Manchester City. Hij sloeg dat aanbod af en koos ervoor in België te blijven. Begin 2013 sloot hij zich aan bij de jeugdploeg van Zulte-Waregem, de club waarbij hij enkele maanden later zijn professionele debuut zou maken.

Zoals jeugdcoaches regelmatig opmerken: vroeg blootstellen aan verschillende sporten — zoals karate en gymnastiek — legt een atletische basis die voetballers later duidelijk voordeel geeft in balans, coördinatie en lichaamsbewustzijn.

Doorbraak bij Zulte-Waregem (2013–2015)

Theo Bongonda maakte op 25 september 2013 zijn debuut voor de hoofdmacht van Zulte-Waregem, in de 1/32e finale van de Belgische Beker. Hij stond in de basis en werd in de 67e minuut gewisseld. Zijn eerste competitiewedstrijd in de Jupiler Pro League volgde op 15 december 2013 tegen Lierse, toen hij in de 76e minuut als invaller tussen de lijnen kwam.

Zijn eerste professionele doelpunt viel op 15 januari 2014, in de kwartfinale van de Beker van België tegen Cercle Brugge. Vervolgens liet hij ook zijn creativiteit als aangever zien: op 1 maart 2014 gaf hij een assist in de competitiewedstrijd tegen Waasland-Beveren, en op 29 maart 2014 was hij goed voor twee assists in de playoffwedstrijd tegen Genk. Zijn eerste competitiedoelpunt viel op 20 april 2014 tegen Lokeren.

In zijn debuutseizoen bij de hoofdmacht speelde Bongonda 24 wedstrijden in alle competities en scoorde hij twee keer. Zulte-Waregem bereikte ook de bekerfinale, maar verloor die met 0-1 van Lokeren. Bongonda viel in die finale in de 81e minuut in.

In het seizoen 2014/15 maakte hij zijn intrede in de Europese bekers: hij speelde drie kwalificatiewedstrijden in de Europa League tegen Zawisza en Shakhter. Dat seizoen stond hij in 19 wedstrijden voor Zulte-Waregem en scoorde hij driemaal. Die consistente prestaties trokken internationale aandacht en leidden begin 2015 tot zijn transfer naar Spanje.

Seizoen Club Wedstrijden Doelpunten Assists
2013/14 Zulte-Waregem 24 2 meerdere
2014/15 Zulte-Waregem 19 3 —

Jaren bij Celta de Vigo (2015–2017)

Op 9 januari 2015 maakte Theo Bongonda de overstap naar het Spaanse Celta de Vigo, waar hij een contract van vierenhalf jaar ondertekende. De transfersom werd geraamd op circa één miljoen euro — een bedrag dat het vertrouwen van de Galicische club in zijn potentieel weerspiegelde.

Zijn debuut voor Celta volgde zes dagen later, op 14 januari 2015, in de Spaanse Beker tegen Athletic Bilbao (2-0-zege). Hij viel in de 52e minuut in voor Alejandro López. Zijn eerste optreden in La Liga volgde op 26 januari 2015, in speeldag 20 tegen Getafe, toen hij in de 86e minuut het veld betrad als vervanger van Nemanja Radoja.

Zijn eerste doelpunt voor Celta scoorde hij op 8 april 2015, in de competitiewedstrijd tegen Granada (eindstand 1-1). Het doelpunt viel in de blessuretijd en werd voorbereid door Charles. In zijn eerste seizoen in Spanje speelde hij negen wedstrijden en scoorde hij eenmaal.

In het seizoen 2015/16 groeide hij in zijn rol: 26 wedstrijden, twee doelpunten — tegen Real Betis in speeldag 14 en tegen Las Palmas in speeldag 22. Een seizoen later, in 2016/17, bereikte hij zijn meest indrukwekkende jaarstatistiek bij Celta: 42 wedstrijden en één doelpunt, opnieuw tegen Granada in speeldag 13. Dat seizoen speelde hij voor het eerst in de groepsfase en play-offs van Europese competities. Met Celta haalde hij de halve finales van de Europa League, waar de ploeg uitgeschakeld werd door de latere winnaar Manchester United.

Seizoen Club Wedstrijden Doelpunten Europees
2014/15 Celta de Vigo 9 1 —
2015/16 Celta de Vigo 26 2 —
2016/17 Celta de Vigo 42 1 EL halve finale

Uitleenbeurt aan Trabzonspor en terugkeer (2017–2018)

Op 16 juni 2017 werd Theo Bongonda door Celta uitgeleend aan het Turkse Trabzonspor voor de duur van het seizoen 2017/18. De leenvergoeding bedroeg 400.000 euro, met een aankoopoptie van 3,5 miljoen euro ingebouwd in het contract.

De Turkse periode verliep moeizaam. Bongonda speelde aanvankelijk drie wedstrijden voor Trabzonspor, maar belandde daarna op de bank. In de winterperiode was hij soms niet eens opgenomen in de wedstrijdselectie. Uiteindelijk kwam hij in alle competities tot zes wedstrijden en twee doelpunten, waarna hij in januari 2018 vroegtijdig terugkeerde naar Celta.

Celta leende hem vervolgens, op 26 januari 2018, opnieuw uit — ditmaal aan zijn voormalige club Zulte-Waregem, opnieuw met een aankoopoptie. Die terugkeer naar de vertrouwde omgeving zou zijn carrière nieuw leven inblazen.

Een mislukte uitleenbeurt hoeft geen eindpunt te zijn: terugkeren naar een club waar een speler eerder succesvol was, biedt vaak de stabiliteit en het zelfvertrouwen die nodig zijn om opnieuw door te breken — Bongonda is daar een treffend voorbeeld van.

Terugkeer bij Zulte-Waregem en grote jaren bij Racing Genk (2018–2022)

Na zijn terugkeer bij Zulte-Waregem speelde Bongonda op 9 februari 2018 zijn eerste wedstrijd, in speeldag 26 van de Belgische competitie tegen Genk. Hij viel in de 62e minuut in als vervanger van Idrissa Doumbia. Zijn eerste doelpunt na de terugkeer viel op 8 april 2018, in de tweede playoffwedstrijd tegen Beveren (33e minuut, assist van Peter Olainka). Dat halve seizoen leverde hij 13 wedstrijden en vijf doelpunten op in alle competities.

Op 4 juli 2018 kocht Zulte-Waregem hem definitief aan van Celta en gaf hem een contract voor vier jaar. In het seizoen 2018/19 liet hij zijn beste statistieken tot dan toe zien:

  • Op 23 november 2018 scoorde hij tweemaal in de uitwedstrijd bij Club Brugge (3-1-zege), in de 44e en 51e minuut.
  • Op 20 april 2019 maakte hij twee doelpunten tegen Union in een 2-2-gelijkspel in de vijfde playoffronde (80e minuut en verlengingstijd).
  • Op 27 april 2019 trof hij opnieuw tweemaal raak tegen Club Brugge in een spectaculaire 6-2-zege, in de 38e en 80e minuut.

Eindbalans seizoen 2018/19: 39 wedstrijden, 14 doelpunten en 14 assists — een uitzonderlijk rendement voor een aanvallende middenvelder.

In de zomer van 2019 maakte hij de overstap naar Racing Genk. Hij debuteerde op 13 september 2019 in een 1-2-nederlaag tegen Charleroi in speeldag 7, waarbij hij in de 43e minuut inviel voor Joseph Paintsil. Op 17 september 2019 maakte hij zijn debuut in de Champions League, tegen Red Bull Salzburg (invaller in de 46e minuut voor Junya Ito). Zijn eerste doelpunt voor Genk viel op 28 september 2019 tegen Sint-Truiden (3-3), in de 14e minuut op aangeven van Yanis Hadji. Dat eerste seizoen bij Genk: 29 wedstrijden, vijf doelpunten.

In het seizoen 2020/21 groeide hij uit tot een van de meest beslissende spelers in de Belgische competitie. Enkele hoogtepunten:

  • 30 oktober 2020: twee doelpunten tegen Eupen (47e en 74e minuut).
  • 7 november 2020: twee doelpunten tegen Sint-Truiden (4e en 31e minuut).
  • 22 november 2020: twee doelpunten tegen Mouscron-Péruwelz (55e en 81e minuut).
  • 30 april 2020: twee doelpunten tegen Antwerp in de eerste playoffronde (20e en 88e minuut).
  • 26 april 2021: Genk wint de Belgische Beker door Standard Luik met 2-1 te verslaan; Bongonda scoort het beslissende tweede doelpunt in de finale.

Eindbalans seizoen 2020/21: 39 wedstrijden, 18 doelpunten en 10 assists.

Ook in het seizoen 2021/22 bleef hij productief. Op 30 juli 2021 scoorde hij twee keer tegen Oostende in speeldag 2 (30e en 60e minuut). Op 29 april 2022 volgde een dubbele treffer tegen Mechelen in de tweede playoffronde (80e en 87e minuut). Eindbalans dat seizoen: 43 wedstrijden, 13 doelpunten en 5 assists.

Seizoen Club Wedstrijden Doelpunten Assists
2017/18 (2e helft) Zulte-Waregem 13 5 —
2018/19 Zulte-Waregem 39 14 14
2019/20 Racing Genk 29 5 —
2020/21 Racing Genk 39 18 10
2021/22 Racing Genk 43 13 5

Bij Cádiz CF in La Liga (2022–2023)

Op 26 augustus 2022 verhuisde Theo Bongonda naar het Spaanse Cádiz CF, dat hem voor drie miljoen euro overnam en hem een contract van vier jaar aanbood. De transfer bracht hem terug naar La Liga, de competitie waar hij eerder al ervaring had opgedaan bij Celta.

Hij debuteerde voor Cádiz in speeldag 4 van La Liga 2022/23, in een wedstrijd tegen zijn voormalige club Celta de Vigo. Zijn eerste doelpunt voor Cádiz viel op 29 oktober 2022, in speeldag 12 tegen Atlético Madrid — ongetwijfeld een van de meest opvallende slachtoffers om je eerste treffer mee te scoren voor een nieuwe club. Op 28 januari 2023 scoorde hij opnieuw, ditmaal tegen Mallorca.

De meest cruciale bijdrage van zijn seizoen bij Cádiz leverde hij op 19 mei 2023, in speeldag 35 tegen Real Valladolid: twee doelpunten waarmee hij Cádiz hielp het behoud in La Liga veilig te stellen. Dat moment maakte hem tot een held bij de supporters van de Andalusische club. Zijn eindbalans voor het seizoen 2022/23: 32 wedstrijden, 4 doelpunten en 3 assists.

Sterke prestaties bij Spartak Moskou (2023–heden)

In de zomer van 2023 maakte Theo Bongonda de overstap naar Spartak Moskou voor een transfersom van ongeveer zeven miljoen euro — de hoogste uit zijn loopbaan tot dan toe. Hij begon zijn Russische avontuur met een indrukwekkende reeks doelbijdragen.

Op 23 juli 2023 debuteerde hij in de eerste competitiewedstrijd van het seizoen tegen Orenburg en gaf meteen een assist. Op 27 juli scoorde hij zijn eerste doelpunt voor Spartak in de groepsfase van de Russische beker, tegen Krasnodar. Zijn eerste doelpunt in de Russische Premier League (RPL) volgde op 31 juli, tegen Baltika.

Met die vliegende start vestigde hij meerdere clubrecords:

  • Hij was de eerste Spartak-speler in de 21e eeuw die in zijn eerste drie wedstrijden drie doelbijdragen leverde.
  • Op 5 augustus scoorde hij tegen Rubin en vestigde daarmee een clubrecord voor opeenvolgende wedstrijden met doelbijdragen voor een nieuwkomer.
  • Op 11 augustus was hij trefzeker tegen Ural, waardoor hij de eerste debutant van Spartak werd die in elk van zijn eerste vier RPL-wedstrijden een doelbijdrage leverde.

Later in 2023 besliste hij ook de stadsderby tegen Dynamo Moskou met het winnende doelpunt. Zijn eindbalans voor seizoen 2023/24: 35 wedstrijden, 8 doelpunten en 2 assists.

In het seizoen 2024/25 begon hij opnieuw ijzersterk. In de eerste zeven competitierondes was hij, met 22 geslaagde dribbels, de beste speler van de gehele Russische competitie in dribbels in de laatste linie. Op 27 oktober 2024 scoorde hij zijn eerste doelpunt van het seizoen tegen Pari NN en werd hij verkozen tot man van de match. Op 10 november 2024 maakte hij een dubbel tegen Akron (28e en 63e minuut), waarmee hij in drie opeenvolgende competitiewedstrijden tot scoren was gekomen. Zijn eindbalans voor seizoen 2024/25: 34 wedstrijden, 8 doelpunten en 4 assists.

Seizoen Club Wedstrijden Doelpunten Assists
2022/23 Cádiz CF 32 4 3
2023/24 Spartak Moskou 35 8 2
2024/25 Spartak Moskou 34 8 4

Achillespeesblessure en herstel in 2025

Op 16 juni 2025 maakte Spartak Moskou bekend dat Theo Bongonda tijdens een interland van de nationale ploeg van DR Congo een achillespeesblessure had opgelopen. Een achillespeesblessure is doorgaans een van de zwaarste blessures in het voetbal, met een hersteltijd van gemiddeld zes tot negen maanden voor profvoetballers.

Na zijn revalidatie keerde hij in september 2025 terug bij de nationale ploeg van DR Congo. Hij viel in als late invaller in de interland tegen Zuid-Soedan — een voorzichtige maar symbolisch belangrijke rentree na zijn blessureperiode.

Interlandcarrière: van België U19 tot DR Congo

Theo Bongonda was door zijn dubbele nationaliteit (Belgisch en Congolees) speelgerechtigd voor zowel de Belgische als de Congolese nationale ploeg. Hij doorliep achtereenvolgens de Belgische jeugdreeksen voordat hij definitief koos voor de DR Congo.

België onder 19 (2013–2014)
Zijn eerste interlands speelde hij voor België U19. Hij debuteerde op 10 oktober 2013 in een EK-kwalificatiewedstrijd die met 2-0 werd gewonnen. Hij viel in de 71e minuut in voor Djinti Kanepela en scoorde zeven minuten later. Op 15 oktober 2013 trof hij ook raak in een 2-2-gelijkspel tegen Frankrijk U19. In totaal speelde hij vijf wedstrijden voor België U19 en scoorde hij twee doelpunten.

België onder 21 (2014–2016)
Vervolgens werd hij opgeroepen voor België U21. Zijn debuut volgde op 12 november 2014 in een vriendschappelijke 4-1-zege tegen Spanje U21. In de kwalificaties voor het EK onder 21 van 2015 speelde hij zes wedstrijden en scoorde hij twee keer: tegen Montenegro U21 en Malta U21. Zijn totaalbalans voor België U21: acht wedstrijden, twee doelpunten.

DR Congo A (2022–heden)
In januari 2022 ontving Bongonda zijn eerste oproep voor de nationale ploeg van de Democratische Republiek Congo. Hij debuteerde op 1 februari 2022 in een vriendschappelijke 0-1-nederlaag tegen Bahrein en speelde de volledige wedstrijd. Zijn eerste doelpunt voor Congo viel op 14 juni 2023, een strafschop in een 1-0-vriendschapszege tegen Oeganda.

Op 9 september 2023 scoorde hij het winnende doelpunt tegen Soedan in een kwalificatiewedstrijd voor de Africa Cup of Nations. Op 15 november 2023 viel hij in tegen Mauritanië, scoorde hij en gaf hij ook een assist in een 2-0-zege in de WK-kwalificatie. Op 27 december 2023 werd hij opgenomen in de definitieve selectie voor de Africa Cup of Nations 2023. Hij speelde zes wedstrijden op het toernooi en eindigde met Congo op de vierde plaats — na verlies in de troostfinale tegen Zuid-Afrika via strafschoppen.

Spelers met een dubbele nationaliteit die ervoor kiezen hun roots te vertegenwoordigen boven een grotere voetbalnatie, kunnen een enorme inspiratiebron zijn voor een land als de DR Congo — een land met rijkelijk voetbaltalent maar historisch ondervertegenwoordigd op het hoogste niveau.

Nationaal team Periode Wedstrijden Doelpunten
België U19 2013–2014 5 2
België U21 2014–2016 8 2
DR Congo A 2022–heden 10+ 3+
Scroll naar boven