Berlinde De Bruyckere (geboren in 1964 in Gent) is een Belgische hedendaagse kunstenares die werkt met sculptuur en installatie. Haar beelden hebben vaak lichaamachtige vormen en behandelen thema’s als menselijke ervaring, bestaan en rauwe emotie. Haar werk wordt beïnvloed door religieuze beeldtaal, mythologie en de Vlaamse renaissance.
Ze groeide op in Gent. Haar vader werkte als slager, en als jongere werd ze naar een katholiek internaat gestuurd. Om haar ouders te overtuigen om haar naar de kunstacademie te laten gaan, gaf ze zelf tekenlessen om haar studies te financieren. In 1986 studeerde ze af aan LUCA School of Arts in Gent. Haar atelier in Gent bevond zich ooit in een katholieke school, terwijl haar familie woonde in wat vroeger de woning van de schooldirecteur was.
Later deed ze een residentie in het In Flanders Field Museum. In 2013 bezocht ze een huidenhandelaar in Anderlecht en begon ze te werken met wasafgietsels van dierenhuiden. In haar praktijk gebruikt ze ook onder meer dierenhuid, hout, metaal, aquarel en gouache. Ze maakt eerst schaalmodellen voordat ze levensgrote sculpturen voor tentoonstellingen uitwerkt.
- Welke stijl en thema’s kenmerken het werk van Berlinde De Bruyckere?
- Hoe verliepen de jeugd en opleiding van Berlinde De Bruyckere?
- Welke materialen en werkwijze gebruikt Berlinde De Bruyckere in haar kunst?
- Hoe past « Arcangelo I » in het werk van Berlinde De Bruyckere?
- Hoe gebruikt Berlinde De Bruyckere paarden in haar werk?
- In welke museum- en kunstcollecties is het werk van Berlinde De Bruyckere opgenomen?
Stijl en thematiek
Berlinde De Bruyckere, geboren in 1964, werkt als Belgisch hedendaags kunstenaar in sculptuur en installatie. Haar sculpturen hebben lichaamsachtige vormen en verwijzen vaak naar de menselijke gestalte. In haar werk zijn invloeden te zien van religieuze beeldspraak, mythologie en de Vlaamse renaissance. De thematiek richt zich op de menselijke ervaring, het bestaan en rauwe emotie. Daardoor krijgt haar oeuvre een intense en vaak indringende uitstraling, waarin vorm en betekenis nauw met elkaar verbonden zijn.
Jeugd en opleiding
Berlinde De Bruyckere werd in 1964 geboren in Gent. Haar vader werkte er als slager. In haar jeugd werd ze naar een katholiek internaat gestuurd. Ze moest haar ouders ervan overtuigen dat ze naar de kunstacademie mocht gaan. Om haar studies te bekostigen, gaf ze tekenlessen. In 1986 studeerde ze af aan LUCA School of Arts in Gent. Haar atelier in Gent was vroeger een katholieke school, en haar familie woont in wat ooit de woning van de hoofdonderwijzer was. Later deed ze een residentie in het In Flanders Field Museum. In 2013 bezocht ze een huidenhandelaar in Anderlecht, waarna ze begon te werken met wasafgietsels van dierenhuiden.
Materialen en werkwijze
Berlinde De Bruyckere werkt met uiteenlopende materialen, waaronder dierenhuid, hout, metaal, aquarel en gouache. Voor tentoonstellingen maakt zij eerst een schaalmodel van het kunstwerk voordat zij aan levensgrote sculpturen begint. In de jaren 1990 en 2000 vervaardigde zij bovendien grote gegoten wasbeelden van menselijke figuren. In haar vroege werk uit de jaren 1990 komen ook constructies met dekens vaak voor. Daarbij hecht zij veel belang aan details zoals de oppervlakken van de werken, die mee de betekenis van de kunst vormgeven. Ook gebruikt zij vaak attributen die aansluiten bij het verhaal van het kunstwerk.
Arcangelo I en de tentoonstelling « Een eenvoudige profetie »
« Arcangelo I » (2022-2023) maakt deel uit van de tentoonstelling « Een eenvoudige profetie » van Berlinde De Bruyckere. Het beeld is vervaardigd uit brons, lood en chroomstaal. Het werk ontstond tijdens de COVID-19-pandemie als eerbetoon aan zorgverleners. In haar eerdere werk komen vaak lichaamsfiguren voor zonder hoofd of met bedekte hoofden; in « Arcangelo I » keert dat motief terug in de gestileerde engelenfiguur, waarvan het gezicht bedekt is met een doekachtige structuur. Het lichaam staat stil, terwijl de vleugels nauwelijks uitwaaieren en als het ware zweven, maar tegelijk zwaar blijven. Die doekachtige huid verwijst naar dekens, die symbool staan voor intimiteit en bescherming. Dat motief is ook verbonden met het christendom en met de gedachte aan troost en hoop.
Paarden als motief
Berlinde De Bruyckere introduceerde paarden als onderwerp voor het eerst in haar tentoonstelling In de Vlaamse Velden. Tijdens een residentie in het In Flanders Field Museum stuitte zij op foto’s van dode oorlogs paarden, waarna zij het paard ging gebruiken als metafoor voor de dood. In haar werk verandert zij de houding en de vorm van paarden en andere figuren om ze telkens een andere betekenis te geven. Daarbij zet zij dieren in om fysieke kwetsbaarheid te tonen, juist omdat paarden in de traditionele beeldvorming sterk en machtig zijn. Een voorbeeld daarvan is The K36 (Het Zwarte Paard) uit 2003, gemaakt van paardenhuid, hout, ijzer en polyurethaanschuim. Dit werk toont een verminkt paard zonder gelaatstrekken, ineengedoken op een tafeloppervlak. In Lost V uit 2021-2022 verbeeldt zij een jong paard dat op zijn zij ligt op een marmeren tafel. Dit beeld is opgebouwd uit paardenhuid, marmer, textiel, ijzer en epoxy. Het werk is beïnvloed door In de Vlaamse Velden en door Agnus Dei van Francisco de Zurbarán. Lost V roept een beeld op van een lichaam dat dood is, leeft of zich tussen leven en dood bevindt. De deken in het werk fungeert als symbool van zelfbescherming en als herinnering aan dood en sterfelijkheid.
Werk in collecties
Werk van Berlinde De Bruyckere is opgenomen in verschillende collecties, waaronder het Museum of Modern Art in New York, de Fondazione Sandretto Re Rebaudengo in Turijn, de Collezione Gori Fattoria di Cella in Pistoia en La Fondation Antoine de Galbert in Parijs. Deze aanwezigheid in internationale instellingen toont aan dat haar werk deel uitmaakt van uiteenlopende openbare en privécollecties.