Emmanuel Werner Marie Ghislain de Mérode werd geboren op 5 mei 1970 in Carthago, Tunesië. Hij is natuurbeschermer en antropoloog, en leidt sinds 2008 Nationaal Park Virunga in de Democratische Republiek Congo. Hij groeide op buiten Nairobi in Kenia en volgde onderwijs aan de Banda School.
De Mérode is de tweede zoon van Charles-Guillaume, prins de Mérode, en prinses Hedwige Marie de Ligne-La Trémoïlle. Hij behoort tot de Belgische adel en draagt wettelijk de titel van prins, een waardigheid die in 1929 werd verleend door koning Albert I. Langs vaderszijde stamt hij af van Félix, graaf de Mérode, een militair bevelhebber tijdens de Belgische Revolutie van 1830 en medeoprichter van de eerste Belgische wetgevende raad en regering. Via zijn moeder is hij verwant aan de huizen Ligne en La Trémoille.
- Sinds wanneer is Emmanuel de Mérode directeur van Nationaal Park Virunga?
- Uit welke adellijke familie stamt Emmanuel de Mérode en hoe kreeg hij zijn prinselijke titel?
- Waar groeide Emmanuel de Mérode op en welke opleiding volgde hij?
- Welke rol speelde Emanuel de Mérode in Nationaal Park Virunga?
- Hoe zette Emmanuel de Mérode zich in voor Virunga en de wederopbouw van Oost-Congo?
- Wat gebeurde er bij de aanslag op Emmanuel de Mérode in april 2014?
Directeur van Nationaal Park Virunga
Emmanuel Werner Marie Ghislain de Merode, geboren op 5 mei 1970, is een natuurbeschermer en antropoloog. Sinds 2008 is hij directeur van Nationaal Park Virunga in de Democratische Republiek Congo. In die functie is hij verantwoordelijk voor het beheer van een van de bekendste beschermde gebieden van het land.
Familie en adellijke afkomst
Emmanuel de Mérode werd geboren in Carthago, in Tunesië, als de tweede zoon van Charles-Guillaume, prins de Mérode, en prinses Hedwige Marie de Ligne-La Trémoïlle. Zijn ouders behoorden tot de Belgische huizen Merode en Ligne. Van vaderszijde stamt hij af van Félix, graaf de Mérode, die tijdens de Belgische Revolutie van 1830 een militaire bevelhebber was en mee de eerste Belgische wetgevende raad en regering hielp vormen. Aan moederszijde behoort de familie-Lijn tot de erfgenamen van het huis La Trémoille. Zijn oom van moederskant is prins Charles-Antoine Lamoral de La Trémoïlle, 13e hertog van Thouars. Emmanuel de Mérode is wettelijk prins in de Belgische adel; die prinselijke titel werd in 1929 toegekend door koning Albert I. Zijn oudere broer is prins Frédéric de Mérode, die gehuwd is en erfgenaam is van de meerdere titels van hun vader.
Opleiding en vroege jaren
Emmanuel de Mérode groeide op buiten Nairobi in Kenia. Hij volgde onderwijs aan de Banda School en later aan de Downside School. Daarna studeerde hij aan de Universiteit van Durham, waar hij in 1992 afstudeerde met een diploma Bachelor of Arts. Vervolgens behaalde hij aan University College in Londen een doctoraat in de antropologie, waarbij hij zich tijdens zijn doctoraat toelegde op natuurbeschermingskwesties in Congo. Sinds 1993 woont hij in het oosten van de Democratische Republiek Congo. Hij verblijft momenteel in Rumangabo, de hoofdzetel van Nationaal Park Virunga.
Directeur van Nationaal Park Virunga
Emanuel de Mérode werd op 1 augustus 2008 door de Congolese regering benoemd tot directeur van Nationaal Park Virunga. Zijn werk concentreerde zich vooral op de parken in het oosten van de Democratische Republiek Congo, met als doel de nationale parken in stand te houden tijdens de burgeroorlog in het land. Hij woont op het hoofdkwartier van het park in Rumangabo, aan de rand van het berggorillagebied. Daar leidt hij de 680 rangers van het park, die zich richten op de bescherming van onder meer berggorilla’s, olifanten, okapi’s en chimpansees. Daarnaast werkte hij aan de bestrijding van de handel in bushmeat en aan de bescherming van bedreigde wilde dieren in Centraal- en Oost-Afrika. Ook ondersteunde hij het werk van Afrikaanse wildrangers in conflictgebieden door economische ontwikkeling te bevorderen in samenwerking met lokale gemeenschappen. Hij is auteur van veertien wetenschappelijke artikels en mederedacteur van het boek *Virunga: The Survival of Africa’s First National Park*.
Virunga en economische wederopbouw in Oost-Congo
Emmanuel de Mérode speelde een belangrijke rol in de bescherming van het Virungagebergte en in bredere inspanningen voor stabiliteit en economische ontwikkeling in Oost-Congo. Hij bemiddelde bij een akkoord tussen de Congolese regering en rebellenleider Laurent Nkunda om het sector van de berggorilla’s in Nationaal Park Virunga te sparen. Daarnaast onderhandelde hij over een neutrale status voor milieubehoud en duurzame ontwikkeling tussen de strijdende partijen in Oost-Congo. Samen met meer dan 3000 natuurbeschermers en ontwikkelingsdeskundigen richtte hij zich op economische ontwikkelingsinitiatieven in de regio als basis voor regionale stabiliteit. In 2013 hielp hij mee aan de lancering van de Virunga Alliantie, bedoeld om de naoorlogse economie van Oost-Congo aan te zwengelen in functie van vredesopbouw. Dat initiatief bracht 127 lokale instellingen ertoe zich te verbinden tot duurzame ontwikkeling van de parkbronnen via verschillende sectoren. Het programma moest uiteindelijk 80.000 tot 100.000 jobs creëren in de naoorlogse gemeenschappen rond Nationaal Park Virunga. Tijdens de M23-opstand bleef hij betrokken bij het beheer van het park, een rol die werd belicht in de Oscargenomineerde documentaire Virunga. In 2014 leidde hij ook de heropening van Nationaal Park Virunga voor het publiek. Ook sprak hij op TEDxWWF in een lezing getiteld ‘Een verhaal van conflict, vernieuwing en hoop’, over zijn werk en de parkwachters van Virunga.
Aanslag op Emmanuel de Mérode
Op 15 april 2014 raakte Emmanuel de Mérode levensgevaarlijk gewond bij een hinderlaag op de weg tussen Goma en Rumangabo. Onbekende schutters vuurden meerdere kogels af op zijn borst en buik, maar hij overleefde de aanval. Met de hulp van plaatselijke bewoners kon hij de plaats van de aanval verlaten. In een ziekenhuis in Goma werd hij vervolgens met spoed geopereerd.
De Congolese autoriteiten openden een gerechtelijk onderzoek naar de motieven en de identiteit van de aanvallers. In mediaberichten werden verschillende mogelijke daders genoemd, onder wie personen betrokken bij illegale houtskoolproductie, mensen gelinkt aan SOCO International, tegenstanders van de parkhandhaving, ontevreden lokale bewoners, en facties van de Democratische Strijdkrachten voor de Bevrijding van Rwanda en het Congolese leger.
Enkele weken eerder had de ondernomen aanslag ook een juridische context: De Mérode had tijdens een ontmoeting met de staatsaanklager een rapport ingediend over het vierjarige onderzoek van het park naar de handelingen van een oliebedrijf. Op 22 mei 2014 keerde hij terug naar Nationaal Park Virunga om zijn functie als parken directeur opnieuw op te nemen.