Jean-Claude Van Damme

Jean-Claude Van Damme, Belgische acteur en vechtsporter
Jean-Claude Van Damme, Belgische acteur en vechtsporter

Jean-Claude Van Damme, geboren als Jean-Claude Camille François Van Varenberg op 18 oktober 1960 in Berchem-Sainte-Agathe, Brussel, is een Belgische actieacteur, scenarioschrijver, producer en filmregisseur. Hij is de zoon van Eliana, een openbaar accountant, en Eugène van Varenberg, een bloemist. Zijn vader is afkomstig uit Brussel en tweetalig; zijn moeder is Vlaams. Van Damme heeft ook een joodse grootmoeder langs vaderszijde. Al op jonge leeftijd bewonderde hij actiefilms met Bruce Lee en Steve McQueen. Op tienjarige leeftijd begon hij Shotokan-karate-do te trainen aan het National Karate Center in Brussel, onder meester Claude Goetz. Na jaren training behaalde hij een eerste dan zwarte gordel en later een tweede dan. In 1982 verhuisde hij naar de Verenigde Staten om in Hollywood carrière te maken. Hij verwierf bekendheid met de rol van Frank Dux in Bloodsport (1988). Zijn grootste kassasucces boekte hij met Timecop (1994). Ook speelde hij in onder meer Kickboxer, Lionheart, Death Warrant, Double Impact, Universal Soldier, Nowhere to Run, Hard Target, Sudden Death, JCVD en The Expendables 2. Engelstalige media noemden hem ook ‘The Muscles from Brussels’.

Doorbraak en filmcarrière

Jean-Claude Van Damme, geboren als Jean-Claude Camille François Van Varenberg in Berchem-Sainte-Agathe op 18 oktober 1960, is een Belgische actieacteur, scenarioschrijver, producent en filmregisseur. Hij is ook een vechtsportspecialist met een zwarte gordel tweede dan in Shotokan karate-do. In 1982 emigreerde hij naar de Verenigde Staten om een carrière in de Hollywoodcinema na te streven. Zijn doorbraak kwam met de rol van Frank Dux in de film Bloodsport uit 1988. Daarna speelde hij in bekende films zoals Kickboxer, Lionheart, Death Warrant, Double Impact, Universal Soldier, Nowhere to Run, Hard Target, Sudden Death, JCVD en The Expendables 2. Zijn grootste bioscoopsucces behaalde hij met Timecop in 1994. In Engelstalige media en bij het publiek kreeg hij de bijnaam The Muscles from Brussels, door zijn afkomst en zijn gespierde bouw.

Van jeugd tot fysieke vorming

Jean-Claude Van Damme werd geboren op 18 oktober 1960 in Berchem-Sainte-Agathe, in Brussel. Hij is de zoon van Eliana en Eugène van Varenberg. Zijn moeder, Eliana, werkte als openbaar accountant en was Vlaams. Zijn vader, Eugène van Varenberg, was bloemist, kwam oorspronkelijk uit Brussel en was tweetalig. Ook is bekend dat zijn grootmoeder van vaderskant Joods was.

Van jongs af aan bewonderde Van Damme actiefilms van Bruce Lee en Steve McQueen. Op tienjarige leeftijd begon hij in het National Karate Center in Brussel met Shotokan-karate-do. Daar trainde hij onder meester Claude Goetz. Als kind was hij verlegen, tenger en klein. Na jaren training behaalde hij de eerste dan zwarte gordel in karate-do.

Naast karate volgde hij vijf jaar balletlessen om zijn lenigheid te verbeteren. Zelf zei hij dat ballet een zware discipline is. Tijdens zijn adolescentie begon hij ook met krachttraining om zijn lichaamsbouw en musculatuur te verbeteren. In 1978 opende hij in Brussel zijn eigen fitnesszaak, California Gym. Later won hij de titel van Mister Belgium in bodybuilding.

Van bijrol tot wereldwijde doorbraak

Jean-Claude Van Damme maakte zijn filmdebuut in 1979 in de Belgische film Een vrouw tussen hond en wolf, waar hij als extra te zien was. In 1982 trok hij met 8000 dollar spaargeld naar Los Angeles. Daar gebruikte hij eerst de artiestennaam Frank Cujo en nam hij uiteenlopende jobs aan, onder meer als taxichauffeur, pizzabezorger, limousinechauffeur, fitnessinstructeur, bodyguard, karate-instructeur en masseur. Op advies van Michel Qissi nam hij daarna de naam Jean-Claude Van Damme aan.

In Los Angeles trainde hij enkele maanden met Chuck Norris, als sparringpartner en persoonlijk assistent. Norris bezorgde hem ook zijn eerste filmrolletje met een kleine rol in Missing in Action in 1984. In datzelfde jaar verscheen hij in Monaco Forever in een bijrol als jonge homoseksuele man. Daarna volgden meerdere rollen die zijn reputatie stap voor stap opbouwden. In 1986 speelde hij een schurkachtige Sovjetvechter in de low-budgetfilm Retroceder nunca, rendirse jamás. In 1987 kreeg hij de rol van de predator in Predator, maar hij verliet de opnames.

De echte doorbraak kwam in 1988 met Bloodsport, waarin hij Frank Dux speelde. Na die film werd hij wereldwijd bekend als martialartsacteur en werd hij geassocieerd met zijn draaiende helicopter kick op Bolo Yeung. Hij speelde datzelfde jaar ook in de low-budgetfilm Black Eagle naast Sho Kosugi. In 1989 vertolkte hij Kurt Sloane, een amateurvechter, in Kickboxer. Michel Qissi speelde daarin Tong Po, zijn rivaal. Voor Bloodsport, Cyborg en Kickboxer verdiende Van Damme 25.000 dollar per film.

Begin jaren 90 volgden grotere hoofdrollen. In Lionheart uit 1990 speelde hij een voortvluchtige soldaat van het Franse Vreemdelingenlegioen. In Death Warrant was hij een undercover politieagent in een gevangenis. In 1991 speelde hij een tweelingbroerduo dat wraak zoekt in Double Impact. Daarna stond hij in 1992 in Universal Soldier, een actie- en sciencefictionfilm, samen met Dolph Lundgren. In 1993 verscheen hij in het drama Nowhere to Run en speelde hij in Hard Target van John Woo.

In 1994 volgden Timecop en Street Fighter. Voor Street Fighter werd hij de best betaalde martialartsfilmacteur, met een gage van 8 miljoen dollar. De film bracht bijna 100 miljoen dollar op tegenover een budget van 35 miljoen dollar, en volgens Capcom kwam de totale opbrengst door verhuur en televisierechten uit op 165 miljoen dollar. Daarna speelde hij in Sudden Death in 1995, Maximum Risk in 1996 en regisseerde en speelde hij in The Quest in 1996. In 1997 volgden Double Team en Knock Off, maar zijn filmcarriere ging daarna achteruit na verschillende commerciële tegenvallers en een cocaineverslaving. Universal Soldier: The Return uit 1999 werd zijn laatste bioscooprelease in de Verenigde Staten. Verschillende latere films, waaronder Legionnaire, Van Damme's Inferno, Replicant, The Order, In Hell en Wake of Death, kwamen in de VS direct op video uit. In 2003 gebruikte hij zijn dansskills in de videoclip Kiss My Eyes van Bob Sinclar. In 2008 wees hij een aanbod van Twentieth Century Fox voor een Street Fighter-project af en koos hij ervoor om in de film JCVD te spelen.

Latere filmprojecten en terugkeer naar actie

In 2009 regisseerde Jean-Claude Van Damme het project The Eagle Path. In die periode bleef hij ook actief als stemacteur: in de animatiefilm Kung Fu Panda 2 sprak hij de stem in van Master Croc. Daarnaast werd zijn film JCVD voorgesteld op het Festival Internacional de Cine de Cannes.

Van Damme kreeg ook een hoofdrol aangeboden in The Expendables van Sylvester Stallone, maar weigerde die wegens creatieve meningsverschillen. Later verscheen hij wel in The Expendables 2 uit 2011, waarin hij de hoofdvijand Vilain speelde. Voor het gevecht tussen zijn personage en dat van Stallone choreografeerde hij zelfs de finale strijd.

In dezelfde periode speelde hij in een reeks rechtstreekse dvd-uitgaven, waaronder Universal Soldier: Regeneration, Assassination Games, Six Bullets, Universal Soldier: Day of Reckoning, Dragon Eyes en U.F.O. In 2013 stond hij in de komedie Welcome to the Jungle, geregisseerd door Rob Meltzer, naast Adam Brody en Dennis Haysbert. Daarna volgden rollen als de schurk Xander in Enemies Closer van Peter Hyams, met Tom Everett Scott en Orlando Jones, en een optreden in Swelter in 2014 met Lennie James, Catalina Sandino Moreno en Alfred Molina.

Ook in de daaropvolgende jaren bleef hij actief in actiefilms. In A Pound of Flesh, opgenomen in China en geregisseerd door Ernie Barbarash, stond hij opnieuw onder leiding van een regisseur met wie hij eerder had samengewerkt in Assassination Games. In de remake van Kickboxer uit 2016 speelde hij meester Durand; die film werd opgenomen in Bangkok, New Orleans en Los Angeles en bracht hem samen met Dave Bautista, Gina Carano, Darren Shahlavi, Sara Malakul Lane, Alain Moussi en Georges St-Pierre. Daarna verscheen hij in Blackwater in 2017 naast Dolph Lundgren, in The Bouncer in 2018, dat in België en in het Frans werd opgenomen, en in We Die Young in 2019. In 2021 leverde hij opnieuw stemwerk voor Minions: The Rise of Gru.

Afgewezen rollen en geannuleerde projecten

Jean-Claude Van Damme wees verschillende rollen in grote producties af, onder meer door zijn betrokkenheid bij andere projecten. Zo sloeg hij de rol van een van de musketiers in The Three Musketeers af en ook die van Jack Traven in Speed. Daarnaast werd hij overwogen voor de rollen van Sean Archer in Face/Off, Wolverine in X-Men, Simon Phoenix in Demolition Man, Michael Cherrito in Heat en Nick Curran in Basic Instinct.

Ook later liet hij zich niet verbinden aan enkele andere producties, waaronder Rush Hour 3, Astérix at the Olympic Games en Zombieland. Verder was hij betrokken bij verschillende geannuleerde projecten, zoals The Monk (2001), Cover Play (2003), The Tower (2003), Kumite (2004), The Abominable (2006), Bloodsport: New Beginning (2007), The Smashing Machine (2007), Holy Blood (2007) en The Breed (2008). Geen van deze geannuleerde projecten werd gefilmd of uitgebracht.

Televisie- en reclamesverschijningen

Jean-Claude Van Damme dook in de loop van zijn carrière ook op in televisie en reclame. In 1996 verscheen hij in de Friends-aflevering The One After the Superbowl. In 2004 had hij een cameo in de televisieserie Las Vegas. Later, in de zomer van 2011, ging zijn realityshow Jean-Claude Van Damme: Behind Closed Doors in première. Daarnaast werkte hij mee aan de Franse campagne van World of Warcraft-commercials die eind 2007 op televisie werden uitgezonden. In 2011 was hij ook te zien in een reeks Coors Light-commercials. In november 2013 verscheen hij in een promotievideo van Volvo Trucks op YouTube, waarin hij een split uitvoerde tussen twee achteruitrijdende vrachtwagens. Die video haalde in één week meer dan 35 miljoen views.

Van wedstrijdvechter tot filmcarriere

Jean-Claude Van Damme begon al op 15-jarige leeftijd in Belgie aan zijn competitieve carriere als lid van het nationale Karate-Do-team. Op zijn 16de trainde en vocht hij in full contact kickboksen samen met de Fransman Dominique Valera. Tussen 1976 en 1980 boekte hij in contact- en semi-contactgevechten 44 overwinningen tegenover 4 nederlagen. Een van zijn opvallendste prestaties was de tweede plaats op de Coupe des Espoirs, waar hij 25 tegenstanders versloeg en in de finale verloor van Angelo Spataro. Op 26 december 1979 won hij ook het Europees kampioenschap op Le Coupe Francois Persoons in Brussel.

In 1977 begon hij, gepromoot door zijn karateleraar Claude Goetz, aan zijn full contact kickbokscarriere in Belgie. In die discipline behaalde hij tussen 1977 en 1982 een record van 18 zeges, waarvan 18 op knock-out, en 1 nederlaag. Tijdens die vijf jaar werd hij slechts een keer neergeslagen. Een van zijn snelste overwinningen kwam tegen Sherman Bergman, die hij in 56 seconden van de eerste ronde knock-out sloeg. Op 8 maart 1980 versloeg hij Patrick Teugels in de Forest National-arena in Brussel door technische knock-out in de eerste ronde, nadat Teugels een neusblessure had opgelopen.

In 1980 trok Van Damme ook de aandacht van Mike Anderson, hoofdredacteur van Professional Karate Magazine, en van de Europese kampioen Geet Lemmens. In 1982 stopte hij met competitie om zich op zijn filmcarriere te richten. In 2009 stelde hij op 49-jarige leeftijd een comebackfight voor tegen voormalig olympisch boksmedaljewinnaar Somluck Kamsing. Die partij werd meerdere keren uitgesteld, kwam aan bod in verschillende afleveringen van de realityreeks Jean Claude Van Damme: Behind Closed Doors, en werd in 2013 geannuleerd door een kleine operatie aan de rechterheup voor progressieve artrose. In december 2012 werd Van Damme nog gezien terwijl hij Somluck Kamsing steunde in diens gevecht tegen Jomhod Kiatadisak.

Beelden en eerbetonen

In 2012 werd in Anderlecht een standbeeld van Jean-Claude Van Damme ingehuldigd op de Sylvain Dupuis Boulevard. Het beeld toont een jongere Van Damme in een gevechtshouding uit de film Kickboxer. Het werd besteld ter gelegenheid van de 40e verjaardag van het Westland Shopping-complex. Bij de inhuldiging waren Van Damme zelf, zijn ouders, minister van Cultuur van de Federatie Wallonië-Brussel Fadila Laanan en ongeveer 2000 fans aanwezig.

In 2019 werd in het dorp Vandam in Qabala, Azerbeidzjan, ook een monument voor hem opgericht. Dat gebeurde vanwege de gelijkenis tussen de naam van het dorp en die van Jean-Claude Van Damme. Hij plaatste later een bericht op zijn Facebookaccount om de verantwoordelijken te bedanken.

Huwelijken en relaties

Jean-Claude Van Damme was vijf keer gehuwd. In 1980 trouwde hij met María Rodríguez, met wie hij tot 1984 gehuwd bleef. Daarna huwde hij in 1985 met Cynthia Derderian; dat huwelijk eindigde in 1986. In 1987 trouwde hij met Gladys Portugués. Met haar kreeg hij twee kinderen: een zoon, Kristopher Van Varenberg, geboren in 1987, en een dochter, Bianca Bree, geboren in 1990. Het huwelijk met Gladys Portugués eindigde in 1992.

In 1994 huwde Van Damme model Darcy LaPier. Zij bleven gehuwd tot 1997. In 1995 kregen zij een zoon, Nicolás. In 1999 trouwde Van Damme opnieuw met Gladys Portugués, met wie hij volgens de beschikbare gegevens nog steeds gehuwd is.

Naast zijn huwelijken zijn er ook korte relaties vermeld. Van Damme gaf toe dat hij in Thailand in 1994 een korte romance had met Kylie Minogue. Volgens de autobiografie A Paper Life van Tatum O'Neal had hij ook een korte romance met haar.

Persoonlijke strijd en publieke incidenten

In de jaren negentig begon Jean-Claude Van Damme cocaïne te gebruiken. Tegen 1996 ging hij in een afkickprogramma van een maand, maar hij verliet dat al na een week. In datzelfde jaar gaf hij naar verluidt 10.000 dollar per week uit aan cocaïne. Later zei hij op zijn realityshow Jean-Claude Van Damme: Behind Closed Doors dat zijn cocaïneverslaving slechte carrièrebeslissingen had veroorzaakt. Hij wees er ook op dat hij grote nevenrollen in dure films had geweigerd omdat hij hogere gage-eisen had dan acteurs zoals Jim Carrey. Zelf verklaarde hij dat hij zijn drugverslaving onafhankelijk had overwonnen, zonder afkickcentra of therapie. Daarnaast werd hij vaak gezien als een frequente alcoholdrinker, soms dronken op feesten en in nachtclubs wereldwijd.

Ook buiten zijn verslavingsproblemen kwam hij geregeld in het nieuws. In 1997 zei Sylvester Stallone dat Steven Seagal op een privéfeest in Miami had beweerd dat hij Jean-Claude Van Damme gemakkelijk zou verslaan. Van Damme daagde Seagal daarop uit om die bewering te bewijzen in de tuin van het landhuis. Volgens Stallone verliet Seagal vervolgens het feest, en Van Damme zou hem daarna naar verschillende nachtclubs gevolgd hebben om de uitdaging te behouden. Stallone verklaarde bovendien dat Van Damme te sterk was en dat Seagal geen kans had tegen hem.

In 1998 zei Chuck Zito dat hij zijn hand had gebroken bij het slaan van Van Damme tijdens een gevecht in een nachtclub in New York. In 1999 werd Van Damme in Los Angeles gearresteerd wegens rijden onder invloed en kreeg hij drie jaar proeftijd. Zijn gezondheid verslechterde eind 1997 nadat hij scheidingspapieren had ondertekend waarin beschuldigingen van mishandeling van zijn echtgenote en drugsverslaving stonden. Na het filmen van Knock Off in 1998 kreeg hij ook de diagnose van rapid cycling bipolaire stoornis, waarna hij behandeld werd met natriumvalproaat om suïcidale gedachten en zijn toestand te stabiliseren.

Talen, interesses en publieke profiel

Jean-Claude Van Damme spreekt Vlaams en Frans als moedertalen en spreekt ook vloeiend Engels. Hij begrijpt daarnaast Italiaans, Duits en Spaans. Hij staat bekend om zijn constante gebruik van aforismen. Buiten zijn werk is hij een fan van klassieke muziek, met Beethoven als favoriete componist. Daarnaast is hij een bekende dierenrechtenactivist en bezit hij meerdere opvangcentra voor zwerfhonden. In oktober 2012 werd in Brussel een standbeeld van hem ingehuldigd.

Zijn naam duikt ook op in de populaire cultuur: het personage Johnny Cage uit de videogameserie Mortal Kombat is op hem geïnspireerd, en in de anime Yu-Gi-Oh! is een tijdelijk personage, Jean Claude Magnum, slechts gedeeltelijk op hem gebaseerd. Van Damme woont in België, Hongkong, Los Angeles en Canada.

Scroll naar boven