Lio

Lio, Portugese-Belgische zangeres en actrice
Lio, Portugese-Belgische zangeres en actrice

Lio, geboren als Vanda Maria Ribeiro Furtado Tavares de Vasconcelos in Mangualde, Portugal, is een Portugees-Belgische Franstalige zangeres en actrice. Ze is de halfzus van zangeres Helena Noguerra. Lio werd bekend met de nummers Le Banana split (1979) en Amoureux solitaires (1980). In 1984 bracht ze samen met Jacky het duet Tétèoù ? uit. Later volgden onder meer Les brunes comptent pas pour des prunes en Fallait pas commencer, beide uit 1986. Haar acteercarrière in cinema en televisie begon in de jaren 1980. In die periode kreeg ze hoofdrollen aangeboden door onder meer Chantal Akerman, Catherine Breillat, Diane Kurys, Marion Vernoux en Aline Issermann. Lio speelde in de film Chambre à part (1989), Jalousie (1991), Sans un cri (1991), Mariages ! van Valérie Guignabodet en Les Invisibles van Thierry Jousse.

Muziek en acteerwerk in de jaren tachtig en daarna

Lio, geboren als Vanda Maria Ribeiro Furtado Tavares de Vasconcelos in Mangualde, Portugal, is een Portugees-Belgische Franstalige zangeres en actrice. Ze is de halfzus van zangeres Helena Noguerra. Haar bekendheid als zangeres werd versterkt door nummers als Le Banana split uit 1979 en Amoureux solitaires uit 1980. In 1984 bracht ze samen met Jacky het duet Tétèoù ? uit. In 1986 volgden nog twee bekende liedjes: Les brunes comptent pas pour des prunes en Fallait pas commencer.

Haar acteerloopbaan in film en televisie begon in de jaren 1980. Verschillende regisseurs, onder wie Chantal Akerman, Catherine Breillat, Diane Kurys, Marion Vernoux en Aline Issermann, boden haar een hoofdrol in de cinema aan. Lio speelde vervolgens in de film Chambre à part in 1989 en in Jalousie en Sans un cri, beide uit 1991. Later volgden ook rollen in Mariages ! van Valérie Guignabodet en Les Invisibles van Thierry Jousse. In de films Stars 80 en Stars 80, la suite speelde ze zichzelf als zangeres. Op televisie was ze te zien in de reeks C'est la vie, camarade ! en in de televisiefilm Colette, une femme libre uit 2003.

Jeugd en verhuis naar België

Lio werd geboren als Vanda in een dorp in het noorden van Portugal, in het district Viseu. Zij is de dochter van Fernando Antonio Tavares de Vasconcelos, een militair, en Helena Ribeiro Furtado, die Lena werd genoemd. Haar grootvader Dino, een arts en politiek links georiënteerde communist, hielp bij haar geboorte. Lio bewonderde hem sterk. Haar voornaam Vanda werd voorgesteld door haar tante Tika.

Toen Lio achttien maanden oud was, gingen haar ouders uit elkaar, kort na de geboorte van haar jongere broer Victor. In 1968 vertrok haar moeder Lena samen met haar partner Alberto Nogueira, een musicoloog, met Lio uit Portugal. Haar vader werd in datzelfde jaar ingezet om guerrillastrijders in Mozambique te bestrijden. De familie was aanvankelijk van plan zich in Frankrijk te vestigen, maar koos uiteindelijk voor Charleroi in België door de gebeurtenissen van mei 1968 in Parijs.

In België werkte Lena eerst als schoonmaakster en vond daarna werk in een mediatheek. Daar ontmoette Lio later Jacques Duvall, die jaren later haar producer zou worden. Lena kreeg in 1969 nog een dochter, Helena Noguerra. Lio leerde binnen enkele maanden Frans, ging naar de lagere school en behaalde verschillende eerste prijzen voor Frans. Als kind las zij klassieke en politiek linkse literatuur, onder meer van Marx, Trotsky, Engels en Bakounine. In haar kamer hing ze foto’s van Andreas Baader, Gudrun Ensslin en Ulrike Meinhof.

Doorbraak en vroege successen

Lio nam in 1979 haar artiestennaam aan toen ze studeerde aan het Athenee royal Isabelle Gatti de Gamond in Brussel. Die naam was geinspireerd op een personage uit de Barbarella-strip van Jean-Claude Forest in het album Les Coleres du mange-minutes. In haar muziek en zang werd ze sterk beinvloed door Jacques Duvall, terwijl ze zich liet inspireren door pop, rock en punk, naast werk van Serge Gainsbourg, Iggy Pop en David Bowie.

Haar doorbraak kwam op zeventienjarige leeftijd met de single Le Banana split, die meer dan twee miljoen exemplaren verkocht. Daarna cultiveerde ze een dubbelzinnig personage van nymphette, met teksten die dubbele erotische betekenissen hadden. Ze scoorde vervolgens ook met Sage comme une image, dat tot de best verkochte titels in Frans- en vooral Vlaams Belgie behoorde.

In de herfst van 1980 bracht ze Amoureux solitaires uit, een Franse bewerking van Lonely Lovers van Stinky Toys. Daarmee behaalde ze aanzienlijk succes in Europa, onder meer in Frankrijk, Italie, Spanje, Nederland, Oostenrijk, Duitsland en Vlaams Belgie. In 1980 verscheen ook haar eerste album, Lio, met de single Amicalement votre. Haar tweede album, Amour toujours, werd geproduceerd door Alain Chamfort en bevatte meer melancholische nummers. Later volgden onder meer de singles La Reine des pommes en Zip a doo wah, met stevige tv-promotie, en Cache-cache dans l'espace, geschreven door Etienne Daho, als b-kant van Teteou ?.

Wandatta en het onuitgegeven Picante

In 1996 bracht Lio het album Wandatta uit bij Warner, in ruil voor de catalogus van Peste of !. Het album was opgenomen in 1993 en werd door Lio zelf gecreeerd, maar het werd een commerciele mislukking. In 1997 trok Lio naar Cuba om te werken aan een nieuw Spaans album. Dat project kreeg de titel Picante, maar het album werd nooit uitgebracht.

Terugkeer, samenwerkingen en televisie

Tussen 1996 en 1998 nam Lio meerdere covers op voor de verzamelingen Les plus belles chansons françaises en Ils chantent, uitgegeven door Editions Atlas. In dezelfde periode zong ze ook een promotioneel nummer voor Friskies, met als titel A la fete des animaux, geschreven door Boris Bergman. Nadien bracht ze in 1998 en 1999 twee nieuwe compilaties uit: Best of en Le Meilleur de Lio. Op die platen stonden ook twee nieuwe nummers, Je ne sais pas dire oui en Roule.

In 2000 verscheen het album Je suis comme ca, dat ze opdroeg aan Jacques Prevert. Om dat album te promoten, verscheen ze op televisie met de single Je suis comme je suis. Ze bracht ook de recital Lio chante Prevert in het Sentier des Halles, in een productie van Caroline Loeb en Matthieu Gonet. Met die voorstelling toerde ze vervolgens door Frankrijk en andere Franstalige landen, tot 2006, onder productie van JP Bellay. In 2001 nam Lio ook Le Journal d'un lutin op voor het project J'ai treize envies de chanter.

Vanaf 2002 werkte Lio samen met JP Bellay en Hamid Allouache in de productiehuizen OZ Production. Via dat huis werden haar backcatalogus opnieuw uitgebracht, werden de Prevert-optredens hervat en werd ook haar biografie, geschreven door Gilles Verlant, geproduceerd. OZ Production coproduceerde bovendien het stuk Le Bébe van Marie Darrieussecq, geregisseerd door Marc Goldberg. In datzelfde jaar nam Lio twee duetten op voor het album Saisons, Anthologie vol. 1 van Pierre Rapsat, en zong ze het Portugese duet Noite e Ressaca op AtlanticoBlues van Dan Inger.

In 2003 werkte ze samen met haar halfzus Helena Noguerra aan het project L'Heroine au bain van Olivier Libaux. Daarin vertolkte ze de rol van de vriendin van de heldin in het nummer La Recette de l'amour, dat als single verscheen. In 2004 kreeg Le Banana split opnieuw aandacht via een cover van Sandra Lou. Lio publiceerde datzelfde jaar ook haar autobiografie Pop Model. Voor haar dertigjarige carrie reeditie stond ze ook op de compilatie Je garde quelques images… pour mes vies posterieures.

Op televisie was Lio van 2008 tot 2010 jurylid in Nouvelle Star, samen met Philippe Manoeuvre, Andre Manoukian en Sinclair, die in 2010 werd vervangen door Marco Prince. Tijdens een prime-time uitzending zong ze een duet met Julien Dore op Les Bords de mer. In 2009 nam ze deel aan de collectieve tributeplaat On n'est pas la pour se faire engueuler ! ter ere van Boris Vian, waarvoor ze Natacha chien-chien zong. Op 23 april 2009 gaf ze in het Zebre de Belleville in Parijs een eenmalig concert met Pascale Borel en Jeremie Lefebvre.

In de jaren daarna bleef Lio optreden en opnemen. Ze maakte deel uit van de Belgische groep Phantom met Jacques Duvall en Benjamin Schoos, en nam het album Phantom featuring Lio op. Met Phantom trad ze op in Frankrijk en Belgie, onder meer op de Francofolies de Spa op 18 juli 2010. Ze nam ook deel aan de RFM Party 80-tour en trad op in grote Franse zalen, waaronder het Stade de France op 12 februari 2011. Haar tournee van 2012 omvatte een concert in het Palais omnisports de Paris-Bercy op 25 oktober 2012, waar ze samen met haar oudste dochter Nubia een duet bracht van Niagara's L'Amour a la plage.

In 2014 bracht ze Un petit coup uit als b-kant naast de singles Poupée pop, Les Choses faciles en Femme d'interieur. Datzelfde jaar zong ze Femme d'interieur akoestisch op TV5. Ze was ook te zien als paneliste in Le Bureau des plaintes van Jean-Luc Lemoine op France 2 en presenteerde het sociale magazine Les Histoires d'A op de zender Jimmy. In september 2014 verhuisde Lio van Parijs naar Brussel met vijf van haar kinderen. Begin 2015 werd ze gekozen als jurylid voor de Belgische versie van The Voice Belgique; de eerste aflevering met haar in die rol werd uitgezonden op RTBF op 18 januari 2015. Daarnaast presenteerde ze een uittreksel uit de recital Rouge, geregisseerd door Caroline Loeb, in het Theatre La Bruyere in Parijs.

Nieuwe muzikale projecten

In 2020 eindigde Lio op de achtste plaats in een wedstrijd. Datzelfde jaar werd ze uitgenodigd om Banana Split te zingen op het album van de groep Les Fatals Picards. In de lente van 2023 koos Apple haar titel Banana Split voor een wereldwijde reclamecampagne. In juli en augustus 2023 presenteerde Lio samen met Julien Sturbois het programma Banana Hits op Nostalgie Belgique, waarin ze anekdotes vertelde over de jaren 1980. In 2025 bracht ze het album Geoïd Party in the Sky uit, waarop ze samenwerkte met Louane, Hoshi, Corine, Isia Marie, Betta Lemme, Sophie Ellis Bextor en Sofia Portanet. Lio kondigde ook een concert in Olympia aan voor 2025, gevolgd door een tournee in 2027.

Van filmdebuut tot latere rollen

In 1982 speelt Lio de rol van Cendrillon in de clip van het nummer van Téléphone voor Les Enfants du rock. Een jaar later krijgt zij van Chantal Akerman haar eerste filmrol in Les Années 80. In 1986 werkt Lio opnieuw met Akerman voor Golden Eighties. In die periode acteert zij ook naast Marie Trintignant, Jacques Dutronc, Jean-Paul Belmondo en Michel Blanc, met wie zij bovendien enige tijd samenleeft.

Lio wordt daarna geregisseerd door onder meer Claude Lelouch, Jeanne Labrune, Catherine Breillat en Diane Kurys. Zij verschijnt in Itinéraire d'un enfant gâté van Claude Lelouch en poseert in de bladen Lui en Playboy. Later speelt zij Françoise in La Niña de tus sueños van Jesus R. Delgado in 1995. In 2004 vertolkt zij een vrouw die haar huwelijk beëindigt in Mariages! van Valérie Guignabodet, en in 2005 speelt zij mee in Les Invisibles van Thierry Jousse.

In 2010 acteert Lio naast Michel Galabru in Un poison violent van Katell Quillévéré. In 2012 speelt zij zichzelf in Stars 80 van Frédéric Forestier. Een jaar later speelt zij Rita, de vrouw van Henri, in Henri van Yolande Moreau.

Relaties en gezin

Lio kreeg in de loop van haar leven een groot gezin en had zes kinderen van vier vaders: Nubia, Igor, Esmeralda, Garance, Léa en Diego. Haar eerste bekende link was in 1974 met de Belgische jongen Jean-Pierre. Vanaf 1976 werd Éric Verwilghen, ook bekend als Jacques Duvall, haar geliefde; hij was ook de auteur-componist van haar eerste plaat. In 1978 begon Lio een romantische relatie met Claude Verwilghen. Een jaar later, in 1979, werd Alain Chamfort haar compagnon, terwijl zij toen nog minderjarig was. Tijdens de opnames van Numéro un had ze in 1981 een affaire van drie weken met zanger Julien Clerc. Daarna nam ze de relatie met Alain Chamfort weer op, tot 1985.

In 1985 werd Lio gelinkt aan journalist en ondernemer Michel Esteban, de vader van haar eerste kind, Nubia, die in 1987 geboren werd. In 1988 associeerde ze met acteur Michel Blanc. In 1990 weigerde ze de avances van de Franse begrotingsminister Michel Charasse, die haar een gunstige behandeling van haar belastingschuld had aangeboden. Vanaf 1991 werd ze gelinkt aan regisseur Alexis Dumoulard, alias Alexis Tikovoï, de vader van haar zoon Igor, geboren in 1993. In datzelfde jaar was ze ook nauw verbonden met fotograaf Philippe Robert. Haar dochter Esmeralda werd in 1995 geboren; haar vader werd nooit officieel bekendgemaakt, maar droeg wel de naam Tikovoï.

Lio hield zich ook bezig met de bescherming van mishandelde vrouwen en sprak in haar autobiografie Pop model over het leed van slachtoffers. In 2001 kwam ze opnieuw samen met haar eerste liefde Jean-Pierre, bankier en vader van haar zoon Diego, die in 2003 werd geboren. Ze trouwden in 2005. Tussen 2007 en 2009 had Lio een relatie met filmproducent Jean-François Lepetit. In 2012 werd ze gelinkt aan een arts van Zwitsers-Duitse en Braziliaanse afkomst. In 2020 verklaarde ze dat ze sinds het einde van die relatie in 2012 geen seksuele relaties met mannen meer wilde onderhouden.

Publieke engagementen en standpunten

In 2004 organiseerde Lio in Parijs, in het Théâtre de l'OEuvre, een steunconcert voor Cesare Battisti, samen met Fred Vargas en de burgemeester van Parijs. Twee jaar later ging zij in het programma Tout le monde en parle in debat met schrijfster Muriel Cerf over het boek Bertrand Cantat ou le chant des automates. Lio bekritiseerde Cerf omdat die volgens haar sympathie toonde voor het geweld van Bertrand Cantat en voor de moord op Marie Trintignant. In 2014 maakte Lio ook deel uit van het steuncomite voor de kandidatuur van Anne Hidalgo voor het burgemeesterschap van Parijs. Daarnaast steunde zij in 2018 de feministische groep Femen door topless te zingen voor hun tiende verjaardag. Op Arte radio sprak zij ook over Serge Gainsbourg en herbekeken zij het nummer Les Sucettes, uitgevoerd door France Gall.

Theater en literaire optredens

Lio debuteert in het theater met de voorstelling Le Bébé in het Vingtième Théâtre. De productie is bewerkt en geregisseerd door Marc Goldberg op basis van de roman van Marie Darrieussecq. Daarnaast leest Lio fragmenten uit die roman voor tijdens het festival Terre de paroles in Saint-Nicolas d'Aliermont. In 2023 speelt ze ook in Sam et Wesson van Alessandro Baricco, samen met Christophe Lambert.

Fotografie, beelden en campagnes

Lio werkte doelbewust samen met fotografen en koos zelf met wie ze wilde poseren. Ze weigerde bepaalde voorstellen, maar ging wel akkoord met onder meer Pierre en Gilles, Jean-Baptiste Mondino en Philippe Robert. In 1988 poseerde ze voor Guy Bourdin voor het magazine Lui. Een van de bekendste resultaten van haar samenwerkingen was het portret La Madone au coeur blesse van Pierre en Gilles, gemaakt in 1991. Dat beeld geldt als het duurste beeld van Pierre en Gilles.

Ook met Philippe Robert onderhield Lio een nauwe samenwerking. Zijn foto's van haar, onder de naam Lionel Cros, verschenen in twee nummers van Max magazine in 1991. Daarnaast vertrouwde ze hem een campagne toe voor haar kledinglijn voor Prisunic. In haar autobiografie Pop Model besprak Lio haar samenwerkingen met fotografen. Dat boek bevat ook reproducties van foto's van verschillende fotografen.

Later leende Lio opnieuw haar imago voor een campagne van het Belgische Rode Kruis in 2012. Ze is patroon van het Belgische Rode Kruis. Voor die campagne verscheen ze in een jurk van verband en kleefband, ontworpen door de Belgische couturier Edouard Vermeulen.

Scroll naar boven