Michel Collon

Michel Collon spreekt op een evenement
Michel Collon spreekt op een evenement

Michel Collon is een Belgisch journalist en essayist en lid van de Parti du travail de Belgique. Tot 1977 voerde hij actie bij de Union de Marxistes-Léninistes Communistes de Belgique (UC(ml)B) en sloot zich daarna aan bij de nieuw opgerichte Werknemerspartij van België (PTB). Hij werkte bij het weekblad Solidaire, de officiële krant van de PTB, en maakte er gedurende een tijd deel uit van het Centraal Comité. Binnen de opleidingen van Solidaire bleef hij lange tijd een belangrijke referentie. Later werkte hij als onafhankelijk journalist via boeken, films en de website Investig’Action, die hij oprichtte en met een team vrijwilligers beheert. Hij stelt zich voor als specialist in de analyse van media en publieke opinie en ontwikkelde in meerdere boeken het concept van ‘desinformatie’ of leugens die via de media worden verspreid. Verschillende media en sociologen beschouwen hem als propagandist en auteur van complottheorieën.

Media-analyse en activisme

Michel Collon is een Belgische journalist en essayist, en lid van de Parti du travail de Belgique. Hij begon zijn loopbaan bij de krant van die partij, het weekblad Solidaire. Daarna richtte hij het onafhankelijke collectief Investig’Action op, waarvan hij samen met een team van vrijwilligers ook de website beheert.

Collon profileert zich als specialist in de analyse van media en publieke opinie. In verschillende boeken werkte hij het concept van 'desinformatie' uit, of van leugens die via de media worden verspreid. Daarbij beschrijft hij de media als propagandaorganen die de publieke opinie manipuleren. Verschillende media en sociologen beschouwen hem zelf als een propagandist en als auteur van complottheorieën.

Politieke en journalistieke activiteiten

Michel Collon was tot 1977 actief bij de Union of Marxist-Leninist Communists of Belgium, UC(ml)B. Daarna sloot hij zich aan bij de pas opgerichte Partij van de Arbeid van België, PTB. Voor de PTB werkte hij bij het weekblad Solidaire, het officiële partijblad. Hij maakte ook een tijd deel uit van het Centraal Comité van Solidaire en bleef er nadien een belangrijke referentie in de opleidingen die Solidaire verzorgde.

Naast dat werk trad hij op als onafhankelijk journalist via boeken, films en de website Investig'Action. Op zijn website verspreidt hij pro-Assad oorlogspropaganda over het Syrische conflict. Verder is hij lid van de adviesraad van de Venezolaanse televisiezender Tele Sur en columnist voor de televisiezender RT. Volgens Libération maakt hij daar deel uit van een team van columnisten dat duidelijk gepositioneerd is op het schaakbord van de gedachte.

Politieke standpunten en controverses

Michel Collon nam in 1999 stelling tegen de NAVO-interventie tijdens de Kosovo-oorlog. In 2002 organiseerde hij delegaties in Joegoslavië en Irak. In 2005 nam hij deel aan de conferentie Axis for Peace, georganiseerd door Thierry Meyssan van Réseau Voltaire.

In 2008 hekelde hij het gebruik van een foto die zou suggereren dat Chinese soldaten vermomd als boeddhistische monniken de rellen in Tibet hadden uitgelokt. Hij wees erop dat de betwiste foto afkomstig was van de opnames van Peter Pau's Le Talisman in Lhasa in 2001-2002. In 2009 ondertekende hij een oproep van Nadine Rosa-Rosso aan kandidaten voor het Europees Parlement.

In maart 2010 kreeg hij, na druk van antifascistische vakbondsmilitanten, geen toegang tot de Parijse Bourse du travail vanwege een beslissing van de CGT. In 2012 reisde hij op uitnodiging van het regime van Gaddafi naar Libië. Volgens Nord Eclair verklaarde hij op een conferentie in Roubaix dat Charlie Hebdo een inside job was.

Mediamensonge en propaganda

Het begrip mediamensonge werd in 1991 gecreeerd door journalist Gerard de Selys in het dossier Mediamensonges. Het duidt op ideologische manipulatie technieken die in de media worden toegepast. Later werd hetzelfde thema ook behandeld door de Belgische historica Anne Morelli in Principes elementaires de propagande de guerre uit 2010, een boek dat geinspireerd is op Falsehood in Wartime van de Britse politicus Arthur Ponsonby uit 1928. Ponsonby beschreef daarin de essentiële mechanismen van propaganda tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Michel Collon maakte het begrip mediamensonge bekend in verschillende van zijn boeken. Hij gebruikte het om propaganda aan te klagen die bij de publieke opinie een land zijn deelname aan een oorlog moet rechtvaardigen. Gerard de Selys merkte in een interview met een journalist van L'Obs op dat Collon het begrip misbruikte. Tegelijk stelde de bedenker van het begrip dat hij niet gelooft in een groot complot tussen media en regeringen.

Controverses over mediakritiek en oorlogsdossiers

Critici bespraken Michel Collons werk over media en oorlogen op scherp kritische toon. Over Attention, médias ! Médiamensonges du Golfe, dat ingaat op de berichtgeving over de Golfoorlog, werd opgemerkt dat de auteur enkel artikels selecteert die zijn stelling ondersteunen, terwijl andere worden genegeerd. Volgens die kritiek wijst dat op partijdigheid.

Ook Poker menteur. Les grandes puissances, la Yougoslavie et les prochaines guerres uit 1998 riep reacties op. De schrijver Louis Dalmas vond dat het boek Amerikaanse imperialisme naar voren schuift als een factor in de wereldgebeurtenissen. In hetzelfde werk stelt Collon dat de Markale-massacres niet door Serven werden gepleegd. Hij gaat nog verder door te beweren dat die aanvallen geënsceneerd werden om Serven te beschuldigen van misdaden tegen de menselijkheid.

Michèle Savary, auteur van La Serbie aux outrages, betwist eveneens Servische verantwoordelijkheid voor de mortieraanval op de markt van Sarajevo van 28 februari 1994. Zij stelt dat de bombardementendetectors van de VN op die datum geen Servisch vuur registreerden.

Later werd ook Monopoly. L’Otan à la conquête du monde uit 2000, uitgegeven door EPO in Brussel, besproken in opmerkingen van Henri Maler.

Controverses en gerechtelijke stappen

In een artikel van 24 mei 2013 in Le Monde besprak journalist Christophe Ayad de rol van Michel Collon in de berichtgeving over het conflict in Syrië. Volgens Critiques identificeerde Ayad Collon als lid van een groep en beoordeelde hij zijn positie in dat conflict. Critiques vermeldt ook dat blogger Marcel Sel beschuldigingen tegen Collon uitte.

Daarnaast noteert Critiques dat de Franstalige gemeenschap van België in 2012 Michel Collons deelname aan een boeksignering in Beiroet annuleerde. In 2013 daagde Collon Marcel Sel voor de rechter wegens laster en eiste hij 5.000 euro schadevergoeding. Volgens zijn advocaat had een artikel op de blog van Marcel Sel zijn eer geschonden door hem een militante negationist te noemen.

De civiele kamer van de rechtbank van eerste aanleg in Brussel verwierp Collons verzoek als ongegrond. De rechtbank oordeelde dat toewijzing van zijn eis een onevenredige inbreuk op de vrijheid van meningsuiting zou vormen. Het Brusselse Hof van Beroep bevestigde vervolgens het vonnis in eerste aanleg.

Kritiek op media en complottheorie

Volgens sociologen Marc Jacquemain en Jérôme Jamin vormt in het werk van Michel Collon een algemene betwisting van analyses die door media en overheidsorganisaties worden geproduceerd en die hij als manipulerend beschouwt. Hij stelt media en journalisten voor als de spreekbuis van economische, financiële of politieke machten. Jacquemain en Jamin melden ook dat Collon beweert meer te begrijpen dan gewone burgers en zich daar ook naar gedraagt.

Zij zien zijn aanpak als een complottheorie die wereldgebeurtenissen herleidt tot een enkele oorzaak, gestuurd door dominante groepen. Daarbij laat Collons redenering de wisselwerking tussen meerdere economische, sociale en politieke actoren die de geschiedenis beïnvloeden buiten beschouwing. Volgens Jacquemain en Jamin draait hij zo de wetenschappelijke methode om: hij vertrekt van het idee dat hij de waarheid bezit en verzamelt vervolgens alleen bevestigend bewijs. In de documentaire Les Obsédés du complot op France 5 wordt deze kritiek herhaald en wordt Collon als complotdenker omschreven.

Scroll naar boven