Guillaume Lekeu werd geboren in Heusy, een dorp bij Verviers in België. Hij volgde piano- en muziektheorielessen bij Alphonse Voss aan het plaatselijke conservatorium. In 1879 verhuisden zijn ouders naar Poitiers, en later trok de familie in juni 1888 naar Parijs, waar hij filosofie begon te studeren. Hij maakte kennis met de werken van Téodor de Wyzewa en zette zijn filosofiestudies voort bij Gaston Vallin.
Lekeu componeerde zijn eerste stuk op vijftienjarige leeftijd en schreef vanaf 1885 regelmatig nieuwe muziek. Vanaf 1887 studeerde hij harmonie en viool bij Octave Grisard. Hij reisde in augustus 1889 naar Bayreuth om de opera’s van Richard Wagner te horen. Daarna studeerde hij privé contrapunt en fuga bij César Franck, die hem aanmoedigde om te blijven componeren. Vincent d’Indy gaf hem orkestratieonderricht. In Brussel nam Lekeu deel aan de Belgische Prijs van Rome en behaalde in 1891 de tweede prijs voor de cantate Andromède. In 1892 stelde Vincent d’Indy hem voor aan Octave Maus. Eugène Ysaÿe gaf hem de opdracht voor de Vioolsonate in G-groot, die in maart 1893 in première ging. In oktober 1893 liep Lekeu tyfus op door een besmette sorbet.
- Hoe ontwikkelde Guillaume Lekeu zich tot componist in zijn jeugd en vroege volwassenheid?
- Hoe verliep de laatste ziekte van Guillaume Lekeu?
- Welke muzikale invloeden en stijlkenmerken had Guillaume Lekeu?
- Welke composities liet Guillaume Lekeu na, en wat gebeurde er later met enkele daarvan?
Opleiding en vroege loopbaan
Guillaume Lekeu werd geboren in Heusy, een dorp nabij Verviers in België. Hij studeerde piano en muziektheorie bij Alphonse Voss aan het plaatselijke conservatorium. Toen zijn ouders in 1879 naar Poitiers in Frankrijk verhuisden, bleef zijn muzikale ontwikkeling voortgaan: op zijn vijftiende componeerde hij zijn eerste werk, en vanaf 1885 schreef hij regelmatig nieuwe muziek. Vanaf 1887 studeerde hij harmonie en viool bij Octave Grisard. In juni 1888 verhuisde de familie naar Parijs, waar Lekeu filosofie begon te studeren en kennismaakte met het werk van Téodor de Wyzewa. Hij zette zijn filosofiestudies voort bij Gaston Vallin. In augustus 1889 reisde hij naar Bayreuth om de opera’s van Richard Wagner te zien. Daarnaast volgde hij privélessen contrapunt en fuga bij César Franck, die hem aanmoedigde om te blijven componeren, en kreeg hij orkestratie van Vincent d’Indy. In Brussel nam hij deel aan de Belgische Prijs van Rome en behaalde in 1891 de tweede prijs voor de cantate Andromède. Via Vincent d’Indy maakte hij in 1892 kennis met Octave Maus. Op vraag van Eugène Ysaÿe componeerde hij ook de Vioolsonate in g-klein, die in maart 1893 in première ging.
Laatste ziekte en overlijden
In oktober 1893 liep Guillaume Lekeu buiktyfus op door een besmette sorbet. Hij overleed op 21 januari 1894 in het huis van zijn ouders in Angers. Op 26 januari 1894 werd hij begraven op het kleine kerkhof van Heusy.
Muzikale stijl en invloeden
In zijn vroegste composities was Lekeus persoonlijke stijl al duidelijk aanwezig. In 1887 verklaarde hij dat zijn werken oorspronkelijk zouden blijven, ook al zouden ze vreemd of zelfs waanzinnig lijken. Zijn strijkkwartetten waren geïnspireerd door Beethoven, terwijl zijn kennismaking met Wagners opera’s in Bayreuth zijn benadering van de melodie beïnvloedde. Die melodieën zijn vaak zo uitgestrekt dat één enkele voordracht volstaat om een stuk volledig te laten klinken. Zijn voornaamste invloed was Franck, en ook Wagner en Beethoven lieten hun sporen na, vooral in het Trio, zonder dat dit op loutere navolging neerkwam. Veel van zijn werken worden gekenmerkt door melancholie; zelf zei hij dat vreugde moeilijker weer te geven is dan lijden. Grotere composities hebben vaak een cyclische structuur met terugkerende thema’s. De terugkerende thema’s in zijn vioolsonate doen denken aan de Vinteuil-sonate zoals Marcel Proust die beschreef, waarbij die denkbeeldige opbouw ook verwant is aan de vioolsonate van Franck. Lekeu wordt beschouwd als een getalenteerde componist van wie de vroege dood een veelbelovende loopbaan afbrak.
Composities en nalatenschap
Guillaume Lekeu componeerde ongeveer vijftig werken en liet bij zijn overlijden ook onvoltooide composities na. Twee ervan, de Cellosonate en het Pianokwartet, werden later voltooid door d’Indy. Zijn oeuvre werd minstens één keer opgenomen, en zowel de Vioolsonate in G majeur als het Pianotrio in c klein werden meerdere keren vastgelegd. De Pianosonate in g klein kreeg bovendien een eerste live-uitvoering door de pianist Paweł Albiński in Krakau, Polen, op 20 augustus 2014.