Bertrand Piccard is een Zwitserse psychiater, ontdekkingsreiziger en milieubeschermer, geboren in Lausanne. Hij voltooide samen met de Britse piloot Brian Jones de eerste ballonvlucht rond de wereld, tussen 1999 en 2000, met de Breitling Orbiter 3. Daarbij had hij eerder geprobeerd om als eerste non-stop de aarde rond te varen met een rozièreballon, maar die vlucht eindigde na zes uur door kerosinelekken in de cabine.
Piccard ontwikkelde later mee het zonnevliegtuig Solar Impulse en piloteerde het afwisselend met André Borschberg. Samen maakten zij van 2015 tot 2016 een wereldomvattende vlucht met dit toestel. In december 2012 werd hij door het United Nations Environment Programme uitgeroepen tot Champion of the Earth. Hij is ook oprichter en voorzitter van de Solar Impulse Foundation. Piccard is de zoon van oceanograaf Jacques Piccard en de kleinzoon van natuurkundige Auguste Piccard.
- Hoe werd Bertrand Piccard bekend door zijn wereldreizen en zijn werk voor het milieu?
- Welke familiale achtergrond en officiële erkenningen heeft Bertrand Piccard?
- Hoe verliepen de eerste ballonvluchten en wat leverden ze Bertrand Piccard op?
- Hoe verliep de teamwissel en de historische vlucht van Bertrand Piccard?
- Hoe groeide het zonnevliegtuigproject van Bertrand Piccard uit tot Solar Impulse en de latere milieuanpak?
- Welke postzegels werden uitgegeven na de wereldvlucht van Bertrand Piccard?
Van ballonvluchten tot zonne-energie
Bertrand Piccard, geboren in Lausanne, is een Zwitserse psychiater, ontdekkingsreiziger en milieubeschermingsactivist. Hij werd bekend door de eerste ballonvlucht rond de wereld, die hij tussen 1999 en 2000 uitvoerde met de Britse piloot Brian Jones. Daarbij vloog hij met de Breitling Orbiter 3. Later werkte hij mee aan en bestuurde hij het zonnevliegtuig Solar Impulse, dat hij samen met piloot Andre Borschberg afwisselend vloog. Met dat toestel voltooiden zij tussen 2015 en 2016 ook een vlucht rond de wereld. In december 2012 werd Piccard door het United Nations Environment Programme uitgeroepen tot Champion of the Earth. Hij is ook de oprichter en voorzitter van de Solar Impulse Foundation. Piccard komt uit een familie met wetenschappelijke achtergrond: hij is de zoon van oceanograaf Jacques Piccard en de kleinzoon van natuurkundige Auguste Piccard.
Familie en onderscheidingen
Bertrand Piccard komt uit een familie met een sterke wetenschappelijke en ontdekkingsgerichte traditie. Hij is de zoon van oceaanonderzoeker Jacques Piccard, die wereldrecordhouder was voor diepzee-duiken, en de kleinzoon van Auguste Piccard, de eerste die met een ballon de stratosfeer bereikte. Net als Jacques Piccard werd hij doctor honoris causa aan de Katholieke Universiteit Leuven. In zijn privéleven is hij de vader van drie dochters met Michèle Piccard, die ook deelnam aan de communicatie van Solar Impulse.
Naast die familiale achtergrond ontving Piccard ook verschillende onderscheidingen. Op een niet-gespecificeerde datum werd hij benoemd tot ridder in de Orde van Sint-Charles. Later werd hij bevorderd tot officier in het Legioen van Eer en vervolgens tot commandeur in hetzelfde orde. In 2018 werd hij samen met Dorine Bourneton meter en peter van het museum L'Envol des Pionniers in Toulouse.
De eerste ballonpogingen
Bertrand Piccard deed een eerste poging om met de Breitling Orbiter, een roziereballon, als eerste zonder tussenstop de wereld rond te varen. Tijdens die eerste vlucht kreeg het team al vroeg problemen: bij het opstijgen in de buurt van het benzinestation van Château-d'Œx kwam de ballon bijna tegen populieren aan. Na zes uur moest de vlucht worden beëindigd wegens kerosinelekken in de cabine. Piccard en copiloot Wim Verstraeten landden vervolgens op de Middellandse Zee bij Toulon, waarbij de envelop verloren ging.
Daarna volgde een tweede poging, opnieuw met Wim Verstraeten en met Cameron-technicus Andy Elson in het team. Voor die poging bouwde het team de Orbiter 3, een grotere ballon van 53 meter hoog. De ballon werd gelanceerd vanuit Château-d'Œx. Vooraf repareerde het team een luchtlek bij een patrijspoort aan de buitenkant en testte het de druk in de cabine op 11.000 meter en bij ongespecificeerde temperaturen. Toch mislukte de poging nadat China weigerde dat de ballon door zijn luchtruim vloog. De bemanning moest daarom China op lage hoogte omzeilen, met een snelheid van 25 kilometer per uur in plaats van de hogere snelheid van de jetstream. Na tien dagen landden Piccard en zijn crew in het Birmese binnenland, tussen verbaasde boeren.
De Breitling Orbiter II haalde de wereldomvaart niet, maar vestigde wel een duurterecord van 9 dagen, 17 uur en 55 minuten. Die recordvlucht legde ook een ongespecificeerde afstand af. Daarna besloten Piccard en zijn team een derde poging te ondernemen en lieten zij de Breitling Orbiter III maken, een grotere heliumballon van 55 meter die de lucht gedurende drie weken moest kunnen doorstaan.
De laatste vluchtvoorbereidingen
Bij de voorbereiding wijzigde Biographie zijn ploegmaat eerst door Tony Brown, een Concorde-piloot bij British Airways, aan te werven. Daarna stelde Biographie Brian Jones voor, een piloot van de Royal Air Force en een ervaren instructeur in de luchtvaart. Voor een betere hanteerbaarheid werd de zware kerosinetank vervangen door 32 propaanflessen van 2,35 meter hoog. Op 8 uur 05 GMT steeg Biographie op vanuit Château-d'Œx in Zwitserland. Op 5 uur 52 GMT landde hij in de Egyptische woestijn bij de oase van Dâkhla. De vlucht duurde 19 dagen, 21 uur en 47 minuten en legde 447 uur en 47 minuten af, wat toen de langste vlucht in de luchtvaartgeschiedenis was.
Solar Impulse en de uitbouw van een wereldproject
In 2003 ging Biographie samen met de École polytechnique fédérale de Lausanne en André Borschberg aan de slag met de ontwikkeling van een zonnevliegtuigproject. Het eerste investeringskapitaal kwam er via Semper Gestion, de vermogensbeheerder onder leiding van Éric Freymond. Een jaar later kreeg het project de naam Solar Impulse en werd het een circumnavigatie met een zonnezweefvliegtuig.
Solar Impulse realiseerde daarna de eerste internationale vlucht van Payerne in Zwitserland naar Brussel in België. André Borschberg bestuurde ook het eerste prototype van Solar Impulse en vloog daarmee een bepaalde afstand in een bepaald aantal uren, met een aangegeven gemiddelde snelheid en hoogte. De tweede versie van Solar Impulse voltooide vervolgens een wereldreis tussen bepaalde data, met een record over de Stille Oceaan: een solovlucht van 5 dagen en 5 nachten over een bepaalde afstand.
Biographie en André Borschberg publiceerden ook het boek Objectif Soleil over het avontuur van Solar Impulse. Daarnaast lanceerden ze de Global Alliance for Clean Technologies en een club voor economische actoren in hernieuwbare energie en duurzame ontwikkeling. Op de COP22-conferentie in Marrakech kondigden Biographie en de Solar Impulse Foundation aan dat ze 1.000 rendabele oplossingen wilden voorstellen aan beleidsmakers om het milieu te beschermen. Daaruit groeide ook het label Solar Impulse Efficient Solution, een certificering na expertenevaluatie die zowel de winstgevendheid als de ecologische impact erkent. Uiteindelijk bereikten Biographie en de Solar Impulse Foundation hun doel om 1.000 oplossingen te identificeren.
Postzegels na de vlucht
Drie dagen na Bertrand Piccards non-stop ballonvlucht rond de wereld bracht de Zwitserse Post een postzegel van 90 centime uit met Orbiter III in vlucht. Volgens Philatélie was die zegel al in de voormiddag uitverkocht door de grote vraag. In 2015 gaf de Franse Post ook een Solar Impulse-zegel uit, omschreven als een "pionier van ecologische transitie".