Bart Swings

Portret van Bart Swings als schaatser in 2020
Portret van Bart Swings als schaatser in 2020

Bart Swings werd geboren op 12 februari 1991 in Leuven en is een Belgische inline speedskater en langebaanschaatser. Hij begon als kind met inline skating bij RSC Heverlee in Leuven. In augustus 2007 werd hij juniorwereldkampioen op de 10.000 meter puntenkoers op de weg. Een jaar later volgden nog drie titels in dezelfde leeftijdscategorie. Op 18-jarige leeftijd won hij in 2009 vijf gouden medailles op de Europese kampioenschappen in Oostende en later dat jaar ook de 10.000 meter puntenafvalkoers op het wereldkampioenschap in Haining. Voor zijn succes in 2009 bedankte hij ploegmaats Ferre Spruyt en Maarten Swings. Van 2009 tot 2023 werd hij 19 keer wereldkampioen en 32 keer Europees kampioen. Hij won ook acht titels op de World Games en meerdere edities van de Berlin-Marathon voor skaters. In 2010 begon hij parallel met snelheids- en langebaanschaatsen, met het oog op olympische deelname. Op de Olympische Winterspelen van 2022 won hij goud op de massastart en werd daarmee de eerste Belgische olympische winterkampioen sinds 1948.

Doorbraak in het inline skaten

Bart Swings groeide op als de tweede jongste van vier kinderen en begon in zijn jeugd met inline skaten bij RSC Heverlee in Leuven. Al snel bleek zijn talent uitzonderlijk. In augustus 2007, op 16-jarige leeftijd, werd hij wereldkampioen bij de junioren op de weg in de puntenkoers over 10.000 meter. Een jaar later, in 2008, voegde hij daar nog drie juniortitels aan toe in dezelfde leeftijdscategorie.

Het jaar 2009 was een echte doorbraak: op 18-jarige leeftijd won Swings vijf gouden medailles op het Europees kampioenschap inline skating in Oostende. Later dat jaar triomfeerde hij ook op de 10.000 meter puntenafvalkoers op het wereldkampioenschap in Haining (China). Na dat succesvolle seizoen bedankte hij publiekelijk zijn ploegmaats Ferre Spruyt en Maarten Swings voor hun steun en samenwerking.

Zoals sportanalisten van inline skating regelmatig opmerken: een combinatie van technische veelzijdigheid en tactisch inzicht is precies wat Swings al vroeg onderscheidde van zijn generatiegenoten.

Bart Swings en Maarten Swings reden aanvankelijk voor kleinere teams, waarna ze in 2012 overstapten naar het professionele team Powerslide Matter World. Die stap gaf Swings toegang tot betere materialen en internationale begeleiding, wat zijn verdere ontwikkeling aanzienlijk versnelde.

Internationale titels en overwinningen als inline speedskater

Tussen 2009 en 2023 bouwde Bart Swings een indrukwekkende internationale erelijst op als inline speedskater. Hij werd in die periode 19 keer wereldkampioen en 32 keer Europees kampioen — cijfers die hem tot een van de meest gedecoreerde inline skaters aller tijden maken.

Op de World Games — het grootste multisportevenement voor niet-olympische sporten — pakte hij in totaal acht titels, verspreid over drie edities:

  • Cali 2013
  • Breslau 2017
  • Birmingham 2022

Ook in de prestigieuze Berlin-Marathon voor skaters was Swings jarenlang de dominante kracht. Hij won die wedstrijd van 2013 tot en met 2018, en opnieuw in 2021 en 2022. In 2022 verbeterde hij bovendien het parcoursrecord tot 56 minuten en 45 seconden. In het algemeen klassement van de World Inline Cup eindigde hij als winnaar in 2015, 2016, 2018 en 2021.

Prestatie Aantal / Details
Wereldtitels (inline) 19 (2009–2023)
Europese titels (inline) 32 (2009–2023)
World Games-titels 8 (Cali 2013, Breslau 2017, Birmingham 2022)
Berlin-Marathon overwinningen 2013–2018, 2021, 2022
Parcoursrecord Berlin-Marathon 56:45 minuten (2022)
World Inline Cup eindzege 2015, 2016, 2018, 2021

Overstap naar het langebaanschaatsen

In 2010 besloot Bart Swings zijn inline speedskating te combineren met een tweede discipline: het langebaanschaatsen. Het uiteindelijke doel was deelname aan de Olympische Winterspelen — een droom die het inline skaten hem niet kon bieden, omdat die sport geen olympische status heeft.

In de beginperiode lag de nadruk volledig op techniek: Swings moest zijn schaatsbeweging op ijs fundamenteel aanpassen, want de techniek van inline skating en langebaanschaatsen verschilt aanzienlijk. Omdat België op dat moment geen volwaardige 400 meter ijsbaan had, trainde hij twee keer per week in Eindhoven. Die logistieke uitdaging nam hij er bewust bij.

De vroege resultaten waren veelbelovend. In december 2010 werd hij al Belgisch kampioen op de langebaan in Eindhoven. Datzelfde winterseizoen maakte hij zijn debuut op de Europese en Wereldkampioenschappen langebaanschaatsen en verscheen hij voor het eerst in de B-groep van de Wereldbeker.

Op 25 november 2012 behaalde Swings in Kolomna de tweede plaats op de 1500 meter tijdens een wereldbekerwedstrijd — een eerste signaal dat hij ook op het hoogste niveau kon meedraaien. Op het allround WK van 2013 in Hamar volgde een bronzen medaille, achter Sven Kramer en Håvard Bøkko. Op 10 maart 2013 won hij in Heerenveen twee wereldbekerwedstrijden op één dag: de 1500 meter én de massastart.

Olympisch goud in de massastart

De massastart — een relatief nieuwe olympische schaatsdiscipline waarbij het peloton tegelijk van start gaat en tactiek minstens zo belangrijk is als pure snelheid — bleek de ideale discipline voor Bart Swings. Zijn jarenlange ervaring als inline skater, waarbij tactisch rijden in groep centraal staat, gaf hem een structureel voordeel.

Op de Olympische Spelen van 2018 in Pyeongchang eindigde hij als tweede achter de Zuid-Koreaan Lee Seung-hoon. Die zilveren medaille was meteen de eerste Belgische medaille op de Winterspelen sinds 1998. In hetzelfde winterseizoen won hij ook het algemene wereldbekerklassement in de massastart. In 2020 en 2022 veroverde hij de Europese titel massastart, respectievelijk voor Arjan Stroetinga en Livio Wenger. Op het WK afstanden van 2021 pakte hij brons in de massastart.

In de aanloop naar de Olympische Winterspelen van 2022 in Beijing verhuisde Swings naar Heerenveen om optimaal te kunnen trainen. Die gerichte voorbereiding wierp zijn vruchten af: in de olympische finale won hij de massastart met een voorsprong van slechts zeven honderdsten van een seconde op de Chinees Chung Jae-won. Met die prestatie werd Swings de eerste Belgische olympische winterkampioen sinds 1948.

Zeven honderdsten van een seconde — dat is het verschil tussen goud en zilver op het hoogste podium ter wereld. In de massastart is tactiek alles, maar op het einde telt ook pure explosiviteit.

Ook na dat olympische goud bleef Swings presteren op het allerhoogste niveau. In het seizoen 2022/23 won hij twee wereldbekerwedstrijden massastart en eindigde hij bovenaan in het algemene wereldbekerklassement. In Heerenveen werd hij wereldkampioen massastart en pakte hij tevens brons op de 5000 meter. In 2024 verdedigde hij zijn wereldtitel massastart met succes in Calgary. In januari 2026 voegde hij daar nog een Europese titel aan toe: goud in de massastart op het Europees kampioenschap afstanden in Tomaszów Mazowiecki.

Training, voorbereiding en privéleven

Het succes van Bart Swings is niet toevallig: het is het rechtstreekse gevolg van een uitzonderlijk intensief en gevarieerd trainingsprogramma. In 2017 trainde hij normaal gesproken zes dagen per week, telkens gedurende ongeveer vijf uur per dag. Dat komt neer op circa 30 uur gerichte training per week.

Zijn trainingsschema combineerde meerdere disciplines om zowel specifieke schaatsvaardigheid als algemene atletische capaciteit te ontwikkelen:

  • Schaatsen op het ijs — voor technische perfectie en snelheid op de langebaan
  • Inline skating — voor tactisch inzicht en onderhoud van zijn basisvaardigheid
  • Fietsen — voor duurvermogen en actief herstel
  • Krachttraining — voor spierkracht en blessurepreventieh
  • Plyometrische training — voor explosiviteit en reactiesnelheid

Die brede aanpak maakt Swings niet alleen fysiek sterk, maar ook veerkrachtig: door de variatie belast hij zijn lichaam minder eenzijdig dan schaatsers die uitsluitend op het ijs trainen. Bart Swings is de tweede jongste van vier kinderen en groeide op in Leuven, waar ook zijn schaatscarrière begon bij RSC Heverlee.

Scroll naar boven