Prins Alexandre van België werd geboren in het château de Laeken en was de zoon van koning Léopold III en Lilian Baels, die de titels princesse de Belgique en princesse de Réthy droeg. Geen van de kinderen uit dit huwelijk trad toe tot de opvolgingsorde voor de troon. Tijdens de oorlog werd hij in 1944 door de Duitsers overgebracht naar het fort van Hirschstein in Duitsland. In 1945 werd hij door de geallieerden bevrijd in Oostenrijk. Van 1945 tot 1950 leefde hij in ballingschap in Zwitserland, in het Château du Reposoir in Pregny. Na zijn terugkeer naar België in 1950 woonde hij tien jaar met zijn ouders op het château de Laeken en nam hij deel aan alle nationale evenementen. Hij had twee zussen, prinses Marie-Christine, geboren in 1951, en Marie-Esméralda de Belgique, geboren in 1956. In 1960 verliet de familie Laeken definitief, in het verlengde van een akkoord uit 1959 tussen Léopold III en de Belgische regering. Hij stierf in Rhode-Saint-Genèse.
- Wie waren de ouders van prins Alexandre van België en welke plaats had hij in de troonopvolging?
- Hoe verliepen de ballingschap, de terugkeer naar België en het gezinsleven van prins Alexandre na 1944?
- Hoe verliep het huwelijk en het verdere leven van prins Alexandre van België en prinses Léa?
- Hoe zette prins Alexandre zich in voor Argenteuil en voor sociale en liefdadige initiatieven?
- Hoe wordt de nagedachtenis van Alexandre de Belgique literair geëerd?
Afkomst en familiepositie
Prins Alexandre van België werd geboren in het château de Laeken en overleed in Rhode-Saint-Genèse. Hij was de zoon van koning Léopold III en Lilian Baels. Lilian Baels droeg de titels princesse de Belgique en princesse de Réthy. De kinderen uit het huwelijk van koning Léopold III en Lilian Baels traden niet toe tot de orde van de troonopvolging.
Ballingschap, terugkeer en leven in Laeken
In 1944 werd Alexandre door de Duitsers overgebracht naar de burcht Hirschstein in Duitsland. Een jaar later kwam de bevrijding door de Geallieerden in Oostenrijk. Daarna leefde hij van 1945 tot 1950 in ballingschap in Zwitserland, in Château du Reposoir in Pregny. In 1950 keerde hij terug naar België. Vanaf dat jaar woonde hij tien jaar lang met zijn ouders op Château de Laeken en nam hij deel aan alle nationale gebeurtenissen. In die periode kreeg het gezin nog twee dochters: prinses Marie-Christine, geboren in 1951, en Marie-Esméralda de Belgique, geboren in 1956. In 1960 verliet het gezin Laeken definitief, in het verlengde van een akkoord uit 1959 tussen Leopold III en de Belgische regering.
Een discreet huwelijk en een teruggetrokken leven
Vanaf 1960 werd prins Alexandre voor de Belgen een bijzonder discrete en weinig bekende prins. Hij huwde Léa Wolman in Engeland en het paar ging wonen in een villa in Rhode-Saint-Genèse. Hun huwelijk werd publiek gemaakt en vervolgens officieel bekrachtigd tijdens een ontvangst in het kasteel van Corroy-le-Château. Het koppel kreeg geen kinderen.
Prinses Léa, geboren in Brussel in 1951, had uit eerdere huwelijken twee kinderen: Laetitia en Renaud. Zij werd de laatste prinses van België die deze titel de facto via huwelijk verkreeg. Acht maanden later schafte een wet de huwelijksgebruiken af. Mathilde en Claire werden later op hun huwelijksdag per koninklijk besluit prinses van België.
Naast haar rol als prinses was Léa ook actief in het verenigingsleven. Zij maakte deel uit van het patronagecomité van het jaarlijkse liefdadigheidsavondfeest La Nuit des Neiges in Crans-Montana, Zwitserland. Daarnaast verleende zij haar hoog patronaat aan vele goede doelen en was zij lid van de algemene vergadering van het Yvonne Boël Fonds, dat strijdt tegen kanker.
Argenteuil en liefdadigheid
Na de dood van prinses Lilian in 2002 probeerden prins Alexandre en prinses Marie-Esméralda het koninklijk domein van Argenteuil om te vormen tot een herdenkingsplaats. De Belgische regering besliste echter om het domein van Argenteuil te verkopen. In dezelfde periode gaf prins Alexandre, samen met prinses Marie-Esméralda, zijn Hoog Beschermheerschap aan de Fondation cardiologique Princesse Lilian. Ook publiceerde hij bij Éditions Alice een fotoalbum van 128 pagina’s, getiteld Argenteuil, waarvoor hij de voorrede schreef.
Prins Alexandre en zijn echtgenote richtten bovendien een stichting op die sociale instellingen financieel moest ondersteunen. Die stichting werkte met jaarlijkse thema’s, waaronder kanker in 2006, personen met een handicap in 2007, gehospitaliseerde kinderen en anorexia in 2008, scouting en Centraal-Aziatische landen in 2012. De prins en zijn echtgenote organiseerden ook verschillende liefdadigheidsevenementen. In de herfst van 2006 hielden zij een liefdadigheidsavond in de Écurie Francorchamps van Jacques Swaters ten voordele van een niet nader genoemd fonds. Later volgde een tweede liefdadigheidsavond in het Musée Autoworld in Brussel, ter ondersteuning van het Fonds d’entraide Prince et Princesse Alexandre de Belgique. Daarnaast organiseerden zij een white dinner met 250 couverts in het Casino van Oostende voor een ander fonds. Tijdens dat diner deelde oud-minister Réginald Moreels zijn ervaring met anorexia.
Tot de andere uitgaven die met prins Alexandre in verband werden gebracht, behoort ook een fotoalbum van Éditions de l’Arbre, getiteld Le prince Alexandre de Belgique, geschreven door prinses Léa voor een niet nader genoemde verjaardag. Princess Astrid, prins Alexandre en prinses Léa waren eregasten op een galadiner ter gelegenheid van een verjaardag van professor Christian de Duve.
Literaire prijs ter ere van Alexandre
Vanaf 2011 richtte prinses Lea de Alexandre de Belgique literaire prijs op om Le prince dans la vie des années 2000 te eren. De prijs bekroont elk jaar twee Belgische auteurs: een Franstalige en een Nederlandstalige schrijver. Zo werd zijn naam verbonden aan een jaarlijkse literaire onderscheiding die beide taalgemeenschappen erkent.